Je hebt muziek om de afwas bij te doen, muziek om op te dansen, bij in slaap te vallen, bij weg te dromen, je aan te ergeren, muziek om luidkeels mee te blèren en noem het allemaal maar op. En dan heb je nog muziek die bedoeld is om naar te luisteren. Echt te luisteren dus, zonder tegelijkertijd even je mail te checken, je goudvissen te voeren of je teennagels bij te knippen. Muziek waarover is nagedacht.
Zoals ‘Convergence’, het nieuwe album van Machinist (oftewel de Utrechtse kunstenaar en muzikant Zeno van den Broek, lees hier het interview dat ik eerder met hem had), verschenen op Narrominded / Betontoon. Niet dat – pak ‘m beet – Rihanna niet over haar muziek nadenkt, maar het lijkt me geen pretje om heel geconcentreerd haar nieuwste album uit te zitten. ‘Convergence’ is andere koek. Het album bestaat uit één track van 34 minuten, live opgenomen op 19 november 2011 in Amsterdam.
Het begint rustig, met wegstervende pianoklanken en elektronische effecten, die langzaam maar zeker gezelschap krijgen van noiseklanken en een aanzwellende zoemtoon - het audio-equivalent van een industriële bouwlamp. Deze geluiden ebben na verloop van tijd weg, om plaats te maken voor natuurgeluiden: regen, wind, getjilp van vogels. En net als je er lekker inzit, wordt het vervolgens licht oncomfortabel met witte ruis en sinusgolven, waarna pianoklanken en effecten je weer begeleiden naar het beginpunt.
Het klinkt wellicht niet heel spannend allemaal, maar tijdens het luisteren is het alsof om je heen de muren verdwijnen, je even onbeschut (puur bijna) in de wereld staat, waarna de woonkamer weer vanaf de grond wordt opgebouwd. Een scheppingsverhaal in geluid. En hoewel Zeno van den Broek op zijn vorige albums ‘of what once was’ (2011) en ‘Viens Avec Moi Dans Le Vide’ (2010) eveneens vanuit een bepaald idee uitging en dat secuur uitwerkte, voelt het alsof ‘Convergence’ pas écht een conceptalbum is: het samenkomen van geluid en ruimte.
Het is aan jou: je teennagels knippen met Rihanna of stilzitten en de diepte in met Zeno.
Lange tijd vormde de platenkast van mijn ouders mijn muzikale vertrekpunt. Zo’n grote, eikenhouten dekenkist, volgestouwd met lp’s. Regelmatig liet ik alle platen door mijn vingers gaan, op zoek naar wat interessants. Nana Mouskouri en Timi Yuro liet ik links liggen - brrr, zangeressen die je moeder leuk vindt. Of erger nog: die je moeder hadden kunnen zijn! Een lp-hoes met een grote medaille maakte nieuwsgierig. ‘ELO’s Greatest Hits’ bleek fascinerende, zwaar georkestreerde popliedjes te bevatten, die me niet alleen veranderden in een ELO-fan, maar me ook op het spoor zetten van die andere symfonische supergroep: The Alan Parsons Project.
[29] Electric Light Orchestra – Greatest Hits (1979) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Het is alsof je ’s ochtends de gordijnen opentrekt en alles is wit. De lucht kraakt, je bed is nog warm. De dag kan alle kanten op rollen. IJsbloemen glinsteren op de ramen, auto’s en bussen ploegen onhoorbaar door de sneeuw. Je schudt de laatste dromerige restjes van je af en trekt snel wat kleren aan. Geurig gepruttel van een koffiezetapparaat beneden. Zacht geneurie.
En muziek. Transparant en verglijdend. Viool, cello en piano. Op het randje van weemoed en melancholie. En terwijl je naar de woonkamer loopt, werp je nog een blik naar buiten. Langzaam begint het weer te sneeuwen.
[28] Arvo Pärt – Alina (1999) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Zeker drie generaties zijn opgegroeid met muziek van de componist en pianist Joop Stokkermans, die op 25 oktober op 75-jarige leeftijd overleed.
In de jaren zestig schreef en componeerde hij diverse inzendingen voor het Eurovisie Songfestival (waaronder ‘Katinka’ voor De Spelbrekers en ‘Morgen’ voor Ronnie Tober), hoewel deze eigenlijk stuk voor stuk flopten. Meer succes had hij met zijn muziek voor jeugdseries als ‘Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen’ (1972), ‘Ti-ta-tovenaar’ (1972), ‘Q & Q’ (1974) en ‘’De Bereboot’ (1976).
Daarnaast componeerde hij hits voor D.C. Lewis (‘Mijn gebed’), schreef hij muziek voor uiteenlopende musicals en was hij actief in de reclamewereld. Stokkermans was verantwoordelijk voor de deuntjes van onder meer Kips Leverworst (‘Liever Kips Leverworst’), Douwe Egberts Koffie (‘Altijd weer een gezellig moment’) en Venz Hagelslag (‘Het hagelt, het hagelt’). (Een behoorlijk compleet overzicht van Stokkermans’ bijzonder lijvige oeuvre vind je hier.)
Tussen alle bedrijven door vond Stokkermans ook nog de tijd om enkele solo-albums op te nemen: ‘The Magic Of The ARP Synthesizer’ (1970), ‘Eternal Cycle’ (1976), ‘Hommage’ (1982) en ‘Idylle’ (1997). Niet al te schokkende albums waarop de Hilversumse componist bekende klassieke stukken van onder anderen Bach, Beethoven, Mozart en Satie onder handen nam en voorzag van een easy listening-sausje.
Het opvallendst is zijn solodebuut ‘The Magic Of The ARP Synthesizer’. Stokkermans en programmeur Roddy de Hilster leefden zich voor dit album uit op een modulaire ARP 2002. De bewerkingen van Bach, Burt Bacharach, Gilbert Bécaud en Tsjaikovski zijn alleraardigst, hoewel ze vooral door de arrangementen van orkestleider Bert Paige wel wat braafjes klinken. Het leukste zijn de vier eigen composities van Stokkermans, die zich kunnen meten het werk van synthesizerpionier Jean-Jacques Perrey. Het is jammer dat Stokkermans in de jaren die zouden volgen niet wat meer met het elektronische genre heeft gestoeid – ik vraag me wat er zou zijn gebeurd als hij in de weer zou zijn gegaan met bijvoorbeeld een Moog Modular…
Maar goed, luister zelf: ‘The Magic Of The ARP Synthesizer’ (320 kbps, link is beperkt houdbaar). En vergeet vooral niet de achterkant van de lp-hoes te lezen, waarop je een bijzonder uitgebreid (en enigszins kazig) introductieverhaal vindt over ‘dit magische apparaat’. Want: ‘[…] tenslotte moeten wij met z’n allen leven in die wereld van vandaag, dus ook in die wonderlijke wereld van de ARP-Synthesizer.’
Goed, waar waren gebleven?
[Deze column schreef ik voor 3voor12/Utrecht, in het kader van Borrelnoot, een muzikaal netwerkevent voor en door de Utrechtse muziekindustrie.]
Ik ben over het algemeen een vredelievend persoon, doe nauwelijks een vlieg kwaad en knijp slechts heel af en toe een baby.
Tot nu toe.
De laatste tijd merk ik dat ik steeds vaker mijn zelfbeheersing dreig te verliezen. Baby’s zijn vooralsnog veilig in mijn omgeving, muzikanten niet meer.
In het begin had ik het niet zo door. Sterker nog: ik knikte instemmend en krabbelde enthousiast in mijn notitieboekje. Na het een keer of drie gehoord te hebben (en talloze keren gelezen), viel opeens het kwartje. Wat een ontzettende flauwekul! Poep!
Ik bedoel, dan babbel je wat met – pak ‘m beet – een willekeurige singer-songwriter met een baardje en zo’n lollig gebreid mutsje. En op een gegeven moment vraag je: ‘Waarom maak je eigenlijk muziek? Heb je een boodschap?’ En dan is het bloedserieuze antwoord: ‘Nou nee, ik wil gewoon mooie liedjes maken.’ (Of een variatie op dat thema: ‘Ik wil gewoon leuke muziek maken.’)
En vanaf dat moment weet je eigenlijk al dat het een interview van niets wordt. Of althans, een interview zoals er al vele miljoenen zijn verschenen en nog zullen verschijnen. Maar ja, dat zeg je dan ook weer niet gelijk en blijf je nog even zitten. Leuke liedjes maken. Pfff… Ja, nee, je wilt stomme liedjes maken. Duh.
Als je dan ook nog te horen krijgt dat ter inspiratie wordt geput uit het dagelijks leven (‘Mijn liedjes gaan vooral over de dingen die ik meemaak, in de supermarkt bijvoorbeeld’), moet ik moeite doen om niet in een erbarmelijk gejammer uit te barsten en de muzikant tegenover me een klap voor z’n kop te geven.
Dus mochten we ooit tegenover elkaar komen te zitten, bedenk dan alvast: waarom maak jij muziek?
Bij het zien van mensen op roltrappen, drukke verkeerkruispunten of overvolle winkelstraten, roept er soms een indiaan in mijn oor. Een sonore, donkere stem bromt dan het langgerekte woord 'Koyaanisqatsi'. En als het heel druk is, doemt er voor mijn geestesoor ook het geluid op van een aanzwellend, majestueus orgel.
In de taal van de Hopi-indianen staat 'Koyaanisqatsi' voor 'leven in gekte, leven in onrust, leven in onbalans'. Ik sluit mijn ogen, haal diep adem en roep beelden op van eindeloze vlakten, imposante bergpartijen, vulkanen en opstijgende ruimteschepen. Muziek die leidt tot nieuw inzicht is zeldzaam. Philip Glass maakte het.
[27] Philip Glass - Koyaanisqatsi (1983) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
[Gelezen in NRC Handelsblad, zaterdag 19 mei 2012, geschreven door Pieter Steinz.] Bij Waterloo begon de victorie – althans voor ABBA, het Zweedse viertal dat van het midden van de jaren zeventig tot het begin van de jaren tachtig de hitparade domineerde en daarna zou uitgroeien tot een van de invloedrijkste popgroepen aller tijden.
Anni-Frid Lyngstad, Benny Andersson, Björn Ulvaeus en Agnetha Fältskog wonnen op 6 april 1974 in Brighton het 19de Eurovisiesongfestival met Waterloo, een kauwgomrocknummer over een smoorverliefde vrouw. ‘Bij Waterloo gaf Napoleon zich over’, zongen de blonde Anna en de bruinharige Frida tweestemmig nadat rollende gitaren het liedje hadden ingezet. ‘En mijn lot is min of meer hetzelfde’. Waarna de plonkende piano-akkoorden van Benny het slot van het eerste couplet omlijstten: ‘The history book on the shelf / is always repeating itself’.
Niet alleen het tempo van het liedje of het aanstekelijke arrangement maakte ABBA bijna veertig jaar geleden tot een instant-sensatie, ook de presentatie. In voorgaande jaren was het toppunt van eigenzinnigheid Sandie Shaw geweest, die op blote voeten (naar verluidt omdat ze bijziend was en op deze manier zonder bril de snoeren op het podium kon voelen) Puppet On A String naar de overwinning had gezongen. Maar dat was niets vergeleken bij de ABBA-act, te beginnen bij de Zweedse dirigent van het BBC-orkest, die opkwam als Napoleon. De glitterpakken, de kniehoge laarzen en de gitaar in de vorm van een ster van Björn, de enkellange rok van Frida, de felblauwe pofbroek met bijpassend mutsje van Anna – het was allemaal over the top, maar maakte diepe indruk op honderd miljoen televisiekijkers.
Negen nummers later werden de stemmen van de 17 deelnemende landen uitgebracht en won ABBA met overmacht van onder meer Mouth & McNeal (die een derde plaats haalden met het in het Engels gezongen Ik zie een ster) en Olivia Newton-John (die het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigde met Long Live Love).
Lees verder »
Liepen mannelijke rockmuzikanten in het verleden nog rond met getoupeerd haar en strakke broeken die de piemels goed deden uitkomen, tegenwoordig zie ik voornamelijk ruitjeshemden en slobberige spijkerbroeken - en die doen niets goed uitkomen. Houthakkershemden maskeren vooral dikke buiken. Niet dat ik nu vol overgave pleit voor meer piemels op een podium, maar toch.
Zo stond ik een paar dagen terug bij de finale van een Utrechtse bandwedstrijd en tjonge, het leek alsof willekeurige bezoekers op het podium waren gesprongen en achter de microfoons hadden plaatsgenomen. Wat een treurnis. Addy van den Krommenacker zou zich omdraaien in zijn - o, wacht. Waarom nu niet gewoon even een kek jasje aangetrokken? Of voor mijn part geen jasje. Van een beetje fluorescerende glitterverf op de borst is per slot van rekening niemand slechter geworden. Maar nee, het was saaiheid troef. Gelukkig had ik zelf een strakke broek aan.
En terwijl ik besloot een biertje te halen, vroeg ik me af hoe dit er nu allemaal zo was ingeslopen. Heeft het misschien te maken met het Maaiveld-syndroom of wordt het spreekwoord ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’ wat te letterlijk genomen? Of misschien durft men simpelweg niet meer, uit angst om belachelijk te worden gemaakt?
Waarschijnlijk heeft het te maken met grunge en de jaren negentig: wie in dat decennium is opgegroeid (en nu op het podium staat), weet gewoonweg niet beter. Door in hun dagelijkse kloffie het podium te beklimmen, lieten groepen als Nirvana, Soundgarden en Pearl Jam (zie foto linksboven) zien dat je je als rockmuzikant helemaal niet hoeft op te doffen. Bah.
Hopelijk laat de toekomstige generatie rockmuzikanten wél hun piemels zien.
Ik snap dat het niet zo handig is om met een krat bier onder de ene arm en een gezinsverpakking cocaïne onder de andere het Bevrijdingsfestivalterrein op te stappen. En met een beetje fantasie zie ik ook wel dat je eventueel - en alleen als je het heel erg graag wilt - iemand behoorlijk op zijn of haar hoofd kunt timmeren met een literfles cola.
Maar je kunt ook doordraven.
Zo bezocht ik met vriendin Eva het Bevrijdingsfestival Utrecht en werden bij de ingang onze tassen geïnspecteerd. ‘Aha, een paraplu’, riep een potige beveiligingsbeambte enthousiast. ‘Dat mag dus niet. Inleveren graag,’ ‘Heuh?’, reageerde ik verbouwereerd. ‘Waarom?’ ‘Regels zijn regels.’ ‘Ehh… maar wat als het gaat regenen?’ zei ik, terwijl mijn nieuwe paraplu zonder pardon en eer ik er erg in had in een gigantische stapel soortgenoten werd gegooid. “Dan word je maar nat, net zoals wij allemaal.’ ‘Maar….’ ‘Nee, je krijgt geen bewijsje of wat dan ook. Als je naar huis gaat, zoek je ‘m maar weer op. Dag meneer.’
Constante videocontrole, flesjes water die niet naar binnen mogen, flyers die moesten worden weggegooid, het verplicht gebruik van muntjes – goed, okee. Maar een parapluverbod? De menselijke fantasie kent op 5 mei kennelijk geen grenzen…
|
Toon berichten 1-10 van 1555 |
Volgende Pagina »
