Als je als buitenlandse artiest in Nederland optreedt, kan het geen kwaad om een handvol Nederlandse woordjes in te studeren om het ijs te breken. Het zou nog mooier zijn als de artiest in kwestie zou uitbarsten in bijvoorbeeld 'Dromen zijn bedrog' of 'Heb je even voor mij', maar die kans lijkt me klein.
Of je moet natuurlijk James Last heten. Of, in dit geval, Werner Last (1926-1982, beter bekend als Kai Warner). Hoewel hij altijd in de schaduw van zijn oudere broer James heeft gestaan, was Kai Warner behoorlijk succesvol. Hij heeft meer dan zestig albums uitgebracht, schreef filmmuziek en ontpopte zich tot producer en ontdekker van jonge schlagerartiesten. In de jaren zeventig gingen zijn 'Go In'-platen (vrolijke dansmuziek bedoeld voor beschaafde mensen op beschaafde feestjes) massaal over de toonbank.
In een poging om net zoals zijn broer James (die in 1969 met 'James Last op klompen' op de proppen kwam) vaste voet te krijgen aan Nederlandse wal, bracht hij in 1971 de lp 'Met de postkoets door Nederland' uit. Polydor had grootse verwachtingen; op de hoes is ronkend te lezen: ''De fijnste dansplaat van het jaar 1971... heeft u nu vast!''
In de bekende Last-traditie neemt Kai 28 Nederlandse evergreens onder handen en poetst hij alles rimpelloos glad. In de woorden van ene Frits Versteeg (die een heel verhaal op de hoes mocht schrijven): ''Dansmuziek, wat opgepept naar de beat van de jaren '70, maar waarin melodie, ritme en romantiek een toch nog steeds niet te scheiden trio vormen.'' En dat betekent dus fijn schetterende trompetjes en de gezellig hummende Kai Warner Singers. Ik vraag me af of deze lp eigenlijk wel zo'n groot succes was. Zelfs in 1971 waren liedjes als 'Op de woelige baren', 'De postkoets' en 'Bloesem van seringen' (en verder veel Ramblers-covers) toch al behoorlijk oubollig.
Hoe het ook zij, 'Met de postkoets door Nederland' klinkt op een vreemde manier bijzonder gezellig en bijna manisch opgewekt. Luister naar een uitmuntende vinyl-rip (256 kbps, 67 MB, inclusief hoezen. En om Frits Versteeg nog een keer te citeren: ''Kai Warner go in? In elk geval go ahead met deze vorstelijke langspeler!''
Ik was aan het wroeten in de bak met de aanduiding 'Nederlands' en aarzelde over de aanschaf van 'De grootste hits van Frank & Mirella', toen mijn aandacht werd getrokken door 'Het allermooiste van Tol & Tol'. Goed, de broers komen uit Volendam (en om dit kennelijk te benadrukken, staat op het hoesje heel groot 'HOLLANDSE STERREN' afgedrukt), maar verder heeft de muziek van Cees en Thomas Tol nauwelijks raakvlakken met die van bijvoorbeeld Peter Beense, Wolter Kroes of Jeroen van der Boom. In Amerika zou hun muziek te vinden zijn in het vakje 'Contemporary Instrumental', oftewel: lekker in het gehoor liggende instrumentale muziek, zonder te vervallen in rustgevend new age-gedreutel.
Conservatoriumstudenten Cees en Thomas maakten vanaf het prille begin deel uit van BZN en met name Thomas was verantwoordelijk voor de 'palingsound' waarmee de Volendamse popgroep bijzonder populair zou worden: de gitarist en componist schreef talloze grote BZN-hits, waaronder 'Mon Amour', 'Pearly Dumm' en 'The Old Calahan'. In 1988 stapten de broers kort na elkaar uit BZN - 22 jaar van touren, hits schrijven en in een bestelbusje door heel Nederland crossen hadden hun tol geëist.
Cees en Thomas zaten niet bij de pakken en neer en sleutelden in alle rust aan nieuwe liedjes: dromerige, nostalgische instrumentale songs, met lichte invloeden uit Spanje, Frankrijk en Griekenland. Hun eerste album 'Tol & Tol' uit 1989 werd een groot succes, en de eerste single 'Eleni' een wereldhit. Een wereldhit? Jawel, want niet alleen bereikte het nummer de top drie in Nederland, ook in Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Engeland, Zuid-Afrika en zelfs Taiwan werd het een hit. 'Eleni' scheerde zelfs langs de bovenkant van de Amerikaanse hitlijsten. Opvolgers 'Sedalia' (1991), 'Tol & Tol III' (1993), 'Tol & Tol IV' (1999) en 'Tol & Tol V' (2001) waren eveneens succesvol. Tegelijkertijd ontwikkelden Cees en Thomas zich tot veelgevraagde producers; zo zijn ze sinds 2002 verantwoordelijk voor de albums en een groot aantal hits van Jan Smit. Van hun hand komt bijvoorbeeld 'Als de nacht verdwijnt', dat overigens al in 1989 is opgenomen door Anny Schilder als 'Le soleil'.
De vijf 'Tol & Tol'-albums luisteren in ieder geval erg plezierig weg, hoewel het soms wel wat zoetig wordt - alsof je naar de muziek van een gladgestreken Holywood-film zit te luisteren. En om je een beeld te geven: vermeng instrumentale versies van de 'exotische' BZN-nummer met een mespuntje vriendelijke en onschuldige wereldmuziek, voeg een klein scheutje Ennio Morricone toe en maak alles af naar wens af met de 'Griekse liedjes' van Benny Neyman (veelal gecomponeerd door Nikos Ignatiadis) en overgiet alles met een easy listening-sausje. Luister zelf: een flink zipje om eens kennis te maken (320 kbps, 112 MB - hier een WeTransfer-link voor de liefhebber).
Leuk feitje: 'Eleni' is ingezongen door Corina en Gella Vamvakari, de Griekse nichtjes van Cees en Thomas en vanaf 1999 de vaste Tol & Tol-stemmen.
Het gaat niet zozeer om Kerstmis, als wel om de weg naar Kerstmis – om maar eens een nieuw spreekwoord te introduceren. En daarom vanaf vandaag op Araglin.nl: de leukste kerstalbums – ik ben namelijk al weken in de stemming! Veel mensen haten het en zeggen: 'Weg met easy listening in de supermarkt en kerstmuziek in de binnenstad. Bah! Daar doe je ons geen plezier mee!' En even later, op de fiets met de muts over de oren getrokken, de cadeautjes in de tas, fluiten ze opgewekt 'White Christmas' in de Bing Crosby-uitvoering. Ik bedoel maar...
Aanvankelijk was het mijn bedoeling om los te barsten met een heuse kerstmarathon, maar da's wellicht iets te veel van het goede. Zoiets moet je rustig opbouwen, bijvoorbeeld met The Boston Pops. Je kunt kerstmuziek namelijk op verschillende manieren benaderen: cheesy, bloedserieus, geforceerd eigenzinnig (en bijvoorbeeld in de weer gaan met exotische arrangementen), smaakvol en noem het maar op. Het is de uitdaging (als je het mij vraagt) om precies de goede snaar te treffen en te balanceren tussen evergreens die iedereen moeiteloos meeneuriet en de wat minder bekende liedjes in een eigenzinnige uitvoering, die toch ontegenzeggelijk de juiste kerstsfeer ademen.
En dat is precies wat The Boston Pops (onder leiding van Keith Lockhart) doen. Natuurlijk ontbreken klassiekers als 'Sleigh Ride' (in de versie van componist Leroy Anderen, die nauw betrokken was bij de Boston Pops), 'O Holy Night' en 'Do You Hear What I Hear' niet, die lekker dik worden aangezet. Opener 'Joy To The World: A Fanfare For Christmas Day' is door Randol Alan Bass voorzien van een geweldig arrangement, inclusief een uit volle borst zingend kerstkoor en schetterende trompetjes. En net als je denkt het trucje door te hebben, passeren het jazzy ' Kije Takes a Ride' (naar een compositie van Prokofiev) en de alleraardigste medley 'Songs from the Hill Folk: Carols of Appalachia' de revue, waarna het weer ouderwets gezellig wordt met het Ray Connif-achtige 'Winter Weather Medley', een opzwepende swingversie van 'Joy' (met zelfs wat Star Wars-elementen) en de ontwapenende afsluiter 'Happy Holidays, The Holiday Season', waarvan je spontaan zin krijgt in een kop warme chocomel en je je moet bedwingen om niet de straat op te rennen en willekeurige voorbijgangers 'een vrolijk kerstmis!' te wensen.
Tuurlijk, het is typisch Amerikaans en wie houdt van sober en ingetogen, moet maar even de andere kant opkijken. Als je echter niet kan wachten om een kerstboom naar binnen te slepen, hoopt op een witte kerst én tegelijkertijd een zwak hebt voor uitstekend uitgevoerde (bij vlagen) jazzy easy listening in kerstsferen, moet je 'Sleigh Ride' van de Boston Pops zeker eens beluisteren (256 kbps, 112 MB).
En even een snel stukje tussendoor: de melige avonturen van Kabouter Wesley mogen inmiddels als bekend worden verondersteld (zeker na het optreden van bedenker Jonas Geirnaert in De Wereld Draait Door) - ik hoop dat het succes van de vuilgebekte kabouter ook de onvolprezen Klaus Wunderlich weer eens onder de aandacht brengt. Want het melige Kabouter Wesley-liedje (oftewel 'La Felicidad'), is van de hand van niemand minder dan 'Mr. Hammond' himself!
Klaus Wunderlich bracht in de jaren zestig en zeventig in angstaanjagend tempo de ene na de andere lp uit (met welluidende titels als 'Hammond für Millionen' of 'Hammond Party'), gevuld met swingende orgelcovers van bekende deuntjes. En om de verkoopcijfers wat op te krikken stond er op de meeste albumhoezen vaak een glimlachende jongedame in een bikini afgebeeld - dat zouden meer bands moeten doen, als je het mij vraagt.
'La Felicidad' is te vinden op de lp 'Süd Americana vol.2' uit 1972, een album gevuld met vrolijke Hammond-versies van klassiekers als 'Limbo Rock', 'El Condor Pasa' en 'Un Rayo del Sol'. Niet heel schokkend (Wunderlichs 'Sound 2000' dat een jaar later verscheen is bijvoorbeeld veel innovatiever), maar het klinkt bijna 40 jaar na dato nog altijd bijzonder opgewekt. Luister zelf: een uitstekende vinyl-rip van 'Süd Americana vol.2' (320 kbps, 98 MB). Als het je puur gaat om 'La Felicidad' is deze link beter geschikt (MediaFire, 7,4 MB). Overigens zou 'La Felicidad' later belanden op tal van Wunderlich-compilaties, waaronder 'The Golden Sound of Hammond' en 'Hammond für Millionen'.
Klaus Wunderlich overleed op 28 oktober 1997 aan een hartaanval; de Duitse organist werd slechts 66. Op zijn aandoenlijk gedateerde homepage vind je meer informatie. En als je eenmaal de smaak te pakken hebt gekregen, breng dan gerust een bezoekje aan het onvolprezen Lounge Legends, waar je een groot aantal lp's van Klaus aantreft - stuk voor stuk aanraders.
Oeps, was ik het bijna vergeten: tijd voor slingers, taart en in een vrolijk gekleurd cadeaupapier verpakt trompetje! Nee, ik ben niet jarig, maar de onze onverwoestbare easy listening-held James Last wel! Hij is vandaag (17 april) tachtig geworden. En om dit te vieren, begint Last op 23 april met zijn 'Mit 80 um die Welt'-tournee. 'The gentleman of music' geeft in een moordend tempo 23 concerten in Duitsland, Zwitserland, België en Frankrijk. Nederland wordt gelukkig niet overgeslagen: op 8 mei strijkt het volledige orkest neer in de Heineken Music Hall in Amsterdam en voor wie op die dag verhinderd is, op 17 mei is Last te bewonderen in de Lotto Arena te Antwerpen. Er zijn nog kaartjes beschikbaar!
Hoewel ik al jaren fan ben van James Last, en deze bekentenis leidt helaas nog steeds tot gefronste wenkbrauwen, heb ik nog nooit een concert van hem bijgewoond. Volgens mij is het een bijzonder gezellige aangelegenheid! Vooral ook omdat het oeuvre van James Last immens en bijna onuitputtelijk is. Hij heeft zo ontzettend veel gemaakt dat het niet leuk meer is. Als je nog een interessante artiest zoekt om te verzamelen, heb je aan James een fikse kluif. De teller staat op honderden lp's, die soms alleen in specifieke landen werden uitgebracht. Last-fan Piet Hemminga heeft alles netjes op een rijtje gezet in deze kleurrijke galerie.
Natuurlijk, het meeste is mierzoet en nogal gezapig, maar zo af en toe glippen er (per ongeluk?) enkele juweeltjes tussendoor, zoals de prachtige trilogie 'James Last in Holland' (met covers van bekende Nederlandse hits), 'Voodoo Party' uit 1972 (waarvoor Last zich laten inspireren door de voodoo-religie) en het onbedaarlijk vrolijke 'Trumpet a GoGo' uit 1966. Het is een gemiste kans dat platenmaatschappij Polydor ter gelegenheid van Hansi's verjaardag voor de zoveelste keer op de proppen komt met een doorsnee verzamelaar – en dat voor een artiest die wereldwijd miljoenen albums heeft verkocht.
Als je als buitenlandse artiest in Nederland optreedt, kan het geen kwaad om een handvol Nederlandse woordjes in te studeren om het ijs te breken. Het zou nog mooier zijn als de artiest in kwestie zou uitbarsten in bijvoorbeeld 'Dromen zijn bedrog' of 'Heb je even voor mij', maar die kans lijkt me klein. 
Ik was aan het wroeten in de bak met de aanduiding 'Nederlands' en aarzelde over de aanschaf van 'De grootste hits van Frank & Mirella', toen mijn aandacht werd getrokken door 'Het allermooiste van Tol & Tol'. Goed, de broers komen uit Volendam (en om dit kennelijk te benadrukken, staat op het hoesje heel groot 'HOLLANDSE STERREN' afgedrukt), maar verder heeft de muziek van Cees en Thomas Tol nauwelijks raakvlakken met die van bijvoorbeeld Peter Beense, Wolter Kroes of Jeroen van der Boom. In Amerika zou hun muziek te vinden zijn in het vakje 'Contemporary Instrumental', oftewel: lekker in het gehoor liggende instrumentale muziek, zonder te vervallen in rustgevend new age-gedreutel. 
Het gaat niet zozeer om Kerstmis, als wel om de weg naar Kerstmis – om maar eens een nieuw spreekwoord te introduceren. En daarom vanaf vandaag op Araglin.nl: de leukste kerstalbums – ik ben namelijk al weken in de stemming! Veel mensen haten het en zeggen: 'Weg met easy listening in de supermarkt en kerstmuziek in de binnenstad. Bah! Daar doe je ons geen plezier mee!' En even later, op de fiets met de muts over de oren getrokken, de cadeautjes in de tas, fluiten ze opgewekt 'White Christmas' in de Bing Crosby-uitvoering. Ik bedoel maar... 
En even een snel stukje tussendoor: de melige avonturen van Kabouter Wesley mogen inmiddels 
Oeps, was ik het bijna vergeten: tijd voor slingers, taart en in een vrolijk gekleurd cadeaupapier verpakt trompetje! Nee, ik ben niet jarig, maar de onze onverwoestbare easy listening-held James Last wel! Hij is vandaag (17 april) tachtig geworden. En om dit te vieren, begint Last op 23 april met zijn 'Mit 80 um die Welt'-tournee. 'The gentleman of music' geeft