Cosmo V

Ik stopte. Ik stopte met waar ik mee bezig was om goed te kunnen luisteren. Als ik op dat moment in een auto zou hebben gereden, zou ik in ademloze vervoering mijn wagen langs de kant van de weg hebben gezet. Maar nee, ik was thuis en bezig met de afwas. Ik schudde het schuim van mijn handen, liep naar mijn pc en checkte welk nummer werd afgespeeld. ‘Roam’ van Cosmo V. Het klonk ogenschijnlijk simpel: een echoënde gitaarrif, een pulserend hartslagritme, rammelende synths en een ijle, etherische vrouwenstem. Bezwerend.

In het mapje ‘Nog te beluisteren’ stonden nog drie nummers van Cosmo V, afkomstig van de EP V: lo-fi elektronica met intrigerende fluisterzang en heel veel sfeer en melancholie. Ik plaatste een linkje naar de EP op mijn Facebook-pagina, typte er een lyrische commentaarregel bij, luisterde V vijf keer achter elkaar en maakte toen de afwas af.

De volgende dag bleek Cosmo V te hebben gereageerd: ‘Leuk dat je mijn EP hebt gepost! Thanks!’ We sloegen aan het Facebooken. Cosmo V bleek het alter ego te zijn van Cosmo Luhulima, een 23-jarige studente uit Utrecht. Ze was enthousiast, ik was fan, één en één is twee en een paar weken later dronk ik samen met een lichtelijk nerveuze Cosmo een biertje in haar knusse zolderappartement aan de Hopakker.

Cosmo’s muziek roept associaties op met de muziek van Cocteau Twins, Cranes, Eklin, Warpaint... Hoe zou ze zelf haar muziek omschrijven? Cosmo Luhulima: “Ik noem het ‘bedroom pop’, omdat ik in het in mijn woon- en slaapkamer heb gemaakt. Ik moet eerlijk zeggen dat de artiesten die je noemt me niet zoveel zeggen; ik ben beïnvloed door van alles, het minimalistische van garagerock, Franse zuchtmeisjes, schrijvers als Charles Bukowski en uiteenlopende artiesten als Nico en Nirvana.’’

Lees meer »

arnold Zondag 09 Oktober 2011 at 10:51 pm | | elektronisch | Vier reacties
Gebruikte Tags: , ,

Tscher-no-byl

[Hier stond eerst een artikel uit NRC Handelsblad, 26 april 2011, geschreven door Pieter Steinz.

Admin Dinsdag 26 April 2011 at 8:19 pm | | gastbijdrage, elektronisch | Eén reactie

100 X 100: Spiral

Al vrij snel ontdekte ik dat op de radio slechts het topje van de muzikale ijsberg werd gedraaid. Probleem was alleen: hoe kom je die andere muziek op het spoor? Van de Hitkrant en MuziekExpress werd ik niet veel wijzer en van Oors Popencyclopedie had ik destijds nog nooit gehoord.

Hoezen bleken een goede graadmeter: een onheilspellende wereldbol, een buitenaards landschap en een ehh.. tja, wat was het? Een of andere stekker? Tijdens het luisteren bleek ik 'Dervish D.' al te kennen: het was het thema van 'Wondere Wereld' van Chriet Titulaer. Prachtig! 'Spiral' opende mijn deur naar de toekomst.

[23] Vangelis – Spiral (1977) [Spotify] [YouTube] [Discogs]

arnold Zaterdag 02 April 2011 at 12:11 am | | elektronisch, 100x100 | Geen reacties
Gebruikte Tags: ,

Early Water

Het zag er op papier meer dan veelbelovend uit: Dr Alex Paterson van The Orb en Pink Floyd-gitarist/zanger David Gilmour die samen een album maken. Dat kon niet anders dan een meesterwerk opleveren. Het resultaat, het vorig jaar verschenen 'Metallic Spheres', viel echter behoorlijk tegen. En dat kwam vooral omdat het geen échte samenwerking was: Gilmour was een middagje op bezoek geweest bij Paterson en had een uurtje of wat zitten jammen op zijn gitaar. Deze sessie werd door Paterson later behoorlijk door de elektronische mangel gehaald. Hij sloeg vrolijk aan het knippen en plakken en zette alles vervolgens min of meer achter elkaar. 'Metallic Spheres' is weliswaar geen slecht album, maar het wachten is nog altijd op de ultieme samenwerking tussen beide psychedelische grootheden.

En tot het zover is, is 'Early Water' van Michael Hoenig en Manuel Göttsching bijzonder goed studiemateriaal. In het najaar van 1976 besloten Hoenig (die een jaar eerder deel had uitgemaakt van Tangerine Dream - elders op mijn log meer info) en Göttsching (de drijvende kracht achter het legendarische Ash Ra Tempel, hier meer info) namelijk eens een nachtje samen te gaan jammen. Hoenig concentreerde zich voornamelijk op zijn Moog en Oberheim, terwijl Göttsching hoofdzakelijk aan het experimenteren sloeg met zijn Gibson-gitaar en een Revox A77-taperecorder.

Het resultaat lag bijna twintig jaar op de plank, totdat Hoenig in 1995 besloot de oude opnamen af te stoffen en uit te brengen - naar eigen zeggen omdat hij aangenaam verrast was door het hoge niveau van de jamsessie. En inderdaad: de sequencers pulseren en brommen dat het een lieve lust is, de uitwaaierende gitaarakkoorden en -solo's spiralen en echoën alsof het niets kost en heel subtiel wordt af en toe het tempo opgevoerd. Een weldadig kosmisch synthesizerbad van bijna vijftig minuten, gefundenes Fressen voor wie - net zoals ondergetekende - nog altijd een groot zwak heeft voor bijvoorbeeld Klaus Schulze's 'Timewind' (1975) of 'New Age of Earth' (1976) van Ashra.

Het voert te ver om 'Early Water' te bestempelen als een miskend of vergeten meesterwerk, bijzonder aangenaam is het allemaal wel. Luister zelf (320 kbps, 92 MB - via WeTransfer).

creëerde

arnold Vrijdag 25 Februari 2011 at 12:42 am | | elektronisch, krautrock | Eén reactie

100 X 100: Oxygène

Ik was begin jaren tachtig nog maar een klein ventje en begon net een beetje naar de Top 40 te luisteren. In de platenkast van mijn vader stuitte ik op 'Oxygène', het debuutalbum van Jean Michel Jarre uit 1977. De lp klonk als niets dat ik ooit had gehoord: vervreemdende, golvende elektronische muziek, vol met spacy geluiden.

Toen ik een week of wat later een kungfufilm met Jackie Chan zat te kijken, kwam tot mijn verbazing opeens het nummer 'Oxygène part II' voorbijzetten. De conclusie was snel getrokken: Jean Michel Jarre is cool! En dat vind ik eigenlijk nog steeds.

[7] Jean Michel Jarre – Oxygène (1976/77) [Spotify] [YouTube] [Discogs]

arnold Dinsdag 02 November 2010 at 12:33 am | | elektronisch, 100x100 | Twee reacties
Gebruikte Tags: , ,

Synco

Ik stel me zo voor dat Tangerine Dream-opperhoofd Edgar Froese eind 1983 na een concert in Berlijn aan de praat raakte met Frank Klare en Mirko Lüthge, twee vrienden met een passie voor elektronische muziek. Toen Klare op een gegeven moment vertelde dat Mirko en hij ook muziek maakten, maar dat al die synths wel erg duur zijn, bromde Froese instemmend. Hij krabde peinzend in zijn snor en zei: ''Als jullie echt serieus zijn, heb ik misschien wel een interessant voorstel…''

De tijden dat de Tangerine Dream-leden in de weer waren met loodzware modulaire synths liepen namelijk ten einde. Het MIDI-protocol deed zo rond 1983 zijn intrede en maakte het mogelijk om makkelijk (elektronische) instrumenten op elkaar aan te sluiten. En Froese zag deze nieuwe technologie helemaal zitten. Bovendien wilde hij een andere muzikale richting op; de jaren zeventig stonden weliswaar in het teken van lange, uitwaaierende sequencerschetsen, in de jaren tachtig moest het puntiger en compacter. En om een lang verhaal kort te maken: Klare en Lüthge mochten voor een zacht prijsje een groot aantal synthesizers overnemen. En dan geen lullige apparaatjes, maar logge analoge bakbeesten als de Roland 100M Modular System, Korg MS-Modular, ARP Odyssey, Minimoog, Roland Juno 60/106 en de Moog Prodigy.

Frank Klare en Mirko Lüthge sleepten alles naar zolder en sloegen aan het experimenten. Onder de noemer SynCo (oftewel Synthesizer Cooperation) werden drie cassettes uitgebracht 'Kaskade' (1985), 'Synthasia' (1986) en 'Motodrom' (1987), gevuld met (logischerwijs) nogal Tangerine Dream-eske elektronische muziek. Sterker nog: als je je ogen dichtdoet en een lang sequencernummer opzet, hoor je nauwelijks verschil. Dit in tegenstelling tot de kortere, ritmische tracks, die een stuk vrolijker (en ook wat oppervlakkiger) klinken dan de muziek van hun helden. Diverse tracks van deze cassettes (aangevuld met nieuwe nummers) verschenen later op de cd's '85-89' (1989), 'Evolution of Events' (1991) en 'Reincarnation In A Superior System' (1993). Typische muziek in de Berliner Schule-traditie, gekoesterd door slechts een kleine groep liefhebbers. In 1993 viel Synco uit elkaar, waarna Frank Klare een bloeiende en zeer productieve solocarrière op poten zette.

Luister naar een dwarsdoorsnede uit het Synco-oeuvre (320 kbps, 99 MB - hier een WeTransfer-link), met als hoogtepunt het epische, bijna een half uur durende 'Synthasia (concert version)'. Verplichte kost voor wie zijn elektronische muziek graag zo analoog en uitgesponnen mogelijk krijgt opgediend… Meer luisteren? Surf naar mailorder Groove.nl om een cd'tje te bestellen!

arnold Woensdag 17 Maart 2010 at 12:33 am | | elektronisch | Vijf reacties

Trance-Formation

Dirigent en componist Eberhard Schoener (1938) staat bekend als een van de meest innovatieve Duitse muzikanten van zijn generatie. Hij mengt klassiek met rock, elektronica met volksmuziek, opera met jazz, schreef de eerste internetopera 'Virtopera' – kortom, als er iemand moeilijk in een hokje is te stoppen, dan is hij het wel.

Hoewel Schoener misschien wel het meest bekend is als componist van muziek voor Duitse series als 'Das Erbe der Guldenburgs', 'Der Alte', 'Derrick' en 'Siska', timmert hij al sinds de jaren zestig aan de weg met tal van projecten, zonder zich aan genre-grenzen te storen. Hij was de eerste met een Moog-synthesizer in Duitsland ("Da kamen die Rocker zu mir, um sich das Ding erklären zu lassen'') en ik ken hem vooral dankzij zijn baanbrekende albums uit de jaren zeventig.

Toen Enigma-opperhoofd Michael Cretu nog op de middelbare school zat, gebruikte Schoener al gregoriaanse koorstukken in combinatie met pop. Lp's als 'Meditation' (1973)'Windows' (1974) en 'Bali Agung' (1976) zijn te beschouwen als wereldmuziek avant la lettre en nog steeds net zo grensverleggend als toen. Reden voor dit stukje is echter de lp 'Trance-Formation' uit 1977, een enigszins vergeten mijlpaal in de geschiedenis van de elektronische muziek. Schoener riep voor dit album de hulp van het Tölzer Knabenchor, een Aziatisch monnikenkoor, een compleet orkest en diverse gastmusici (onder wie Police-gitarist Andy Summers) - allen gebundeld onder de noemer 'the secret society'.

Het resultaat is bijzonder intrigerend; openingsnummer ''Falling in Trance'' vermengt bijvoorbeeld Latijnse klanken met een pulserend ritme, terwijl het ruim 12 minuten durende titelnummer niet zou misstaan op een avant-gardistische verzamelaar: elektronische klanken zwellen aan, het jongenskoor wordt door de sampler gehaald, een manisch kerkorgel rommelt in de verte, de elektrische gitaar van Summers scheurt en knarst en terwijl zangeres Mary Gregory in de beste Diamanda Galás-traditie woordeloze kreten uitstoot zet Schoener zijn Moog aan... 'Trance-Formation' is dertig jaar na dato nog net zo bijzonder als toen. Luister zelf (89 MB, 320 kbps – een formidabele vinyl-rip).

peter Maandag 29 Juni 2009 at 11:52 pm | | elektronisch | Eén reactie

Oer-synthesizer

Als je het hebt over de geschiedenis van de elektronische muziek kom je al snel uit bij de Moog, de ondioline, de Trautonium en de theremin. Een instrument dat altijd in het verdomhoekje zit, maar net zo belangrijk is geweest, is de ANS. De Russische ingenieur Evgeny Murzin sleutelde maar liefst twintig jaar aan deze vreemde oer-synthesizer (van 1937 tot 1957 - in zijn vrije tijd, dat dan weer wel).

De ANS maakt gebruik van glazen platen waar 'tekeningen' op staan die worden omgezet in muziek. Hoe dit proces precies werkt, wordt uitgebreid uitgelegd op deze Wikipedia-pagina – de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik tijdens het lezen enigszins de draad verloor. Murzin vernoemde de ANS naar de Russische componist Alexander Nikolayevich Scriabin (1872-1915), een notoire mafketel die gefascineerd was door Oosterse filosofieën en met enige goede wil valt te omschrijven als de eerste multimedia-kunstenaar. Murzin bouwde slechts één exemplaar van de ANS – niet zo heel verwonderlijk, het ding is ettelijke meters hoog en breed en weegt honderden kilo's. Tal van belangrijke Russische componisten schreven muziek voor de ANS, onder wie Alfred Schnittke en Edward Artemiev. Laatstgenoemde gebruikte de synthesizer om vreemde geluiden te produceren voor de films van Andrei Tarkovsky.

Vandaag de dag is het instrument te vinden in het Theremin Center in Moskou, waar hij trouw wordt onderhouden door Stanislav Kreichi, die geïnteresseerden de werking van het instrument uitlegt. De meeste musici die aan de slag gingen met de ANS konden de verleiding niet weerstaan om surrealistische, buitenaardse nummers te creëren, die nu vooral associaties oproepen met oude sciencefictionfilms uit de jaren vijftig en vroege krautrock (Tangerine Dreams 'Electronic Meditation' uit 1970 bijvoorbeeld).

Het Russische Electroshock-label bracht enkele jaren geleden een nu niet meer te krijgen verzamelaar uit, 'Archive Tapes Synthesizer ANS 1964-71', met twaalf intrigerende tracks van onder andere Stanislav Kreichi, Alfred Schnittke, Edison Denisov, Sofia Gubaidulina en Edward Artemiev. Geen gemakkelijke kost, wel uitermate intrigerend en een must voor liefhebbers van (experimentele) elektronische muziek. Luisteren doe je hier: deel 1 en deel 2 (256 kbps en respectievelijk 68 en 64 MB groot).

peter Dinsdag 14 April 2009 at 11:34 pm | | elektronisch | Twee reacties

Traci Lords

Voormalig porno-actrice en naaktmodel Traci Lords zorgde in 1986 voor grote paniek in de Amerikaanse seksindustrie. Traci maakte naam door in 1984 in de Penthouse te poseren en maakte al snel de overstap naar de pornofilm, waar ze opviel dankzij haar jeugdige uiterlijk en eh... enthousiaste acteerprestaties. Misschien wel wat al te jeugdig, want toen ze de opnames voor haar eerste seksfilm 'What Gets Me Hot!' afrondde, was Traci slechts vijftien jaar oud.

Toen de FBI in 1986 ontdekte dat ze al die jaren onder een valse naam en met een vervalst identiteitsbewijs in de weer was geweest, volgde er een grootscheepse 'schoonmaakactie', die de porno-industrie miljoenen dollars kostte: alle video's en tijdschriften waarin ze te zien was, moesten uit de winkels worden gehaald om aanklachten wegens kinderporno te ontlopen. De als Nora Louise Kuzma geboren blondine dook vervolgens twee jaar onder, kickte af van de drugs, slaagde erin uit handen van de maffia te blijven en riep de hulp in van een psychiater om van haar jeugdtrauma's af te komen.

Begin jaren negentig dook Traci weer op als 'serieus' actrice: ze speelde in diverse (B-)films (zoals Roger Cormans cultfavoriet 'Not Of this Earth' en 'Cry Baby') en tv-series (waaronder 'MacGyver', 'Will & Grace'. 'Melrose Place' en de SF-serie 'First Wave'). En alsof dat allemaal nog niet genoeg was, verscheen in 1995 haar eerste (en enige) album '1000 Fires'. Hoewel de verwachtingen niet al te hooggespannen waren, had waarschijnlijk niemand verwacht dat '1000 Fires' zó goed zou zijn.

Geen wonder, Traci Lords riep de hulp in van Juno Reactor, Ben Watkins van The KLF, Jesus Jones-frontman Mike Edwards en leden van The Thompson Twins. Het album bevat een mengeling van catchy dance en mid-tempo hypnotische ballads, met zwoele, persoonlijke songteksten over haar jeugd en haar verloren onschuld.

Lees meer »

peter Zaterdag 11 April 2009 at 01:04 am | | elektronisch | Twee reacties

GX-1 (reprise)

In 1973 introduceerde Yamaha de GX-1, een polyfone analoge synthesizer. Het instrument was met name bedoeld als experiment en fungeerde als blauwdruk voor latere consumentenvarianten. Er werden slechts zeven of acht exemplaren gemaakt, die volgens het Synthmuseum voor het gigantische bedrag van 60.000 dollar werden aanschaft door andere Keith Emerson, Led Zeppelins John Paul Jones en Stevie Wonder (die de GX-1 gebruikte voor 'Journey Through the Secret Life of Plants' uit 1979, een van de meest rare albums in zijn oeuvre).

Rick van der Linden (1946-2006) kwam midden jaren zeventig in contact met de GX-1. Hij vond het een machtig instrument en was bijzonder gefascineerd door de vele mogelijkheden en de warme klank van het apparaat. Zijn experimenten met de GX-1 resulteerden in 1977 in het album 'GX 1', dat volledig was ingespeeld met deze synthesizer. De lp bevat negen tracks, die, zeker voor die tijd, behoorlijk innovatief klinken. Ricks klassieke achtergrond hoor je terug in elektronische versies van twee Bach-composities ('Double Flute X 2' en 'Bachatel'). Deze nummers zijn geinig (wel wat saai na een paar minuten), maar zoiets was natuurlijk al eerder gedaan door bijvoorbeeld Wendy Carlos. Leuker wordt het wanneer hij in de weer gaat met ritmes, zwierige Rick Wakeman-achtige solo's en springerige geluidseffecten. 'Wizzard (sic!) Dance' komt overigens mede uit de pen van Kayak-mastermind Ton Scherpenzeel.

'GX 1' was redelijk succesvol, maar helaas zou het bij dit ene synthesizer-album blijven (hoewel de GX-1 ook te horen is op de lp 'Ekseption '78' en de soundtrack 'Night of Doom', oftewel 'Nacht zonder zegen' uit eveneens 1978 - heeft iemand toevallig een rip?). Eind jaren zeventig richtte Van der Linden met Rein van den Broek het symfonische project 'Cum Laude' op, waarbij hij zich enthousiast stortte op het kerkorgel. Jammer, want volgens mij is 'GX 1' samen met Johan Timmans 'Trip into the body' en Ad Vissers 'Sobriëtas' een sleutelalbum in de Nederlandse elektronische muziek. De lp is helaas nooit op cd verschenen - luister daarom naar een alleszins acceptabele vinyl-rip (320 kbps vbr, 69 MB, inclusief nostalgisch gekraak en geknetter).

peter Maandag 29 December 2008 at 11:26 pm | | elektronisch | Drie reacties