Knusgeluiden

[Gastbijdrage door vriendin Eva] Daar zat ik dan, bij de cursus mindfulness. Tien minuten voor het raam naar buiten te staren. Opdracht: neem waar wat je ziet, zonder erover te oordelen. En als je dan toch een oordeel bij jezelf opmerkt, kijk er dan naar en accepteer het gewoon.

Dat bleek toch knap lastig. Na een paar minuten gluurde ik al steels uit mijn ooghoeken naar mijn medecursisten, en begon ik me te verliezen in heerlijke dagdromen, plannen en willekeurige gedachten. Allemaal heel begrijpelijk volgens meneer Kabat-Zinn die de mindfulness uitvond, maar we moeten leren onze aandacht steeds weer liefdevol terug te leiden naar de essentie. Tijdens de cursus en in het leven.
Pfff.

De daaropvolgende bijeenkomst kwam de opdracht om geluiden om ons heen waar te nemen met onze volle aandacht. Dit keer zat ik met gesloten ogen heerlijk te genieten van voorbijdenderende bussen, spelende kinderen, vogels, geklus, gepraat en gelach. Het deed me namelijk denken aan iets wat ik zelf ook al vaak doe als ik in bed lig. Iemand vertelde me ooit dat zij de geluiden die ze hoort als ze ’s avonds in bed ligt, ‘knusgeluiden’ noemt. Het tikken van de verwarming, verkeer, gerommel van de buren. Van die geluidjes die je het gevoel geven thuis te zijn. Maar je hoeft er niks mee. Ze omringen je als een paar warme armen, waar je heerlijk in kunt wegdoezelen.

Deze opdracht was dan ook zeer aan mij besteed. Ik zou nu nog een boom kunnen gaan opzetten over de ongetwijfeld interessante verschillen tussen visueel en auditief ingestelde mensen, maar dat laat ik maar achterwege. We bevinden ons hier immers op het muziekweblog Araglin.nl, en niet op de website van Psychologie Magazine.

Enfin.

Natuurlijk dacht ik dat ik de enige was met zulke vreemde (bed)gewoonten. En aangezien de mens zich graag onder soort- dan wel lotgenoten schaart, was ik dan ook aangenaam verrast toen vriend Arnold (beter bekend als Araglin zelf) laatst thuiskwam met een bijzondere cd. Nu gebeurt dat wel vaker, maar deze was van een andere categorie dan de meeste andere cd’s uit Araglins collectie die ik als bijzonder zou aanduiden. Het waren knusgeluiden! Zomaar-geluiden, zoals langskomende treinen, wandelende mensen, spelende kinderen, beierende kerkklokken, winkelgeluiden, flarden van overleg tussen buren, verwaaide radioklanken. En dat alles met elkaar verweven als een kabbelend klanktapijt met hier en daar een wat opvallender geweefd stuk. Ik liet me neer op de bank en liet de geluiden over me heen spoelen.

Lees meer »

arnold Zondag 03 April 2011 at 1:55 pm | | interessant, gastbijdrage | Twee reacties
Gebruikte Tags: , ,

Millennium

[Hier stond eerst een artikel uit NRC Handelsblad, 26 maart 2011, geschreven door Bianca Stigter.] 

Admin Zondag 27 Maart 2011 at 12:42 am | | interessant | Geen reacties

Bell Nuntita

Het is tegenwoordig niet zo heel moeilijk om bekend te worden. Zet een grappig, knullig of vernuftig filmpje op YouTube, bid dat een populaire blogger, twitteraar of forumbeheerder het oppikt en hops, een hype is geboren, inclusief miljoenen hits.

Het 13-jarige Amerikaanse schoolmeisje Rebecca Black zette onlangs bijvoorbeeld een bijzonder lullig clipje online en groeide onbedoeld uit tot een sensatie. Niet omdat ze nu zo goed zingt, maar omdat zowel de clip (een cadeautje van haar moeder, overigens, met haar klasgenoten als figuranten) als haar zang zo vermakelijk slecht is dat 'Friday' inmiddels maar liefst 38 miljoen (!) keer is bekeken.

Succes anno 2011 hoeft dus niet te betekenen dat je ook wat moet kunnen; het Amerikaanse muziekblad Rolling Stone noemt Rebecca zelfs 'op een verleidelijke manier anti-charismatisch'.

En populair anno nu houdt ook in dat je gelijk wereldwijd bekend bent. De laatste paar dagen ben ik bijvoorbeeld in de ban van de schattige en ontwapenende Thaise zangeres Bell Nuntita (bij de burgerlijke stand bekend als Nuntrita Khampriranon). Zij deed een week geleden mee aan de voorrondes van Thailand's Got Talent 2011 (wie graag verrast wil worden: stop nu met lezen en klik op deze YouTube-link of op 'Lees verder' onderaan) en baarde opzien door haar auditie te beginnen met een lief meisjesstemmetje, om halverwege over te schakelen op een onmiskenbaar mannelijk stemgeluid.

De 27-jarige Bell bleek een man te zijn, tot verbijstering van de jury en tot grote (positieve) opwinding van het publiek. Vanzelfsprekend ging ze door naar de volgende ronde en aan het einde van het filmpje vertelde ze over haar moeilijke jeugd en mishandeling door haar vader, maar dat ze toch nog altijd van hem houdt. Een auditie met een hoge Susan Boyle- en Paul Potts-brok-in-de-keel-factor.

Nuntrita Khampriranon

Lees meer »

arnold Woensdag 23 Maart 2011 at 12:32 am | | interessant | Eén reactie
Gebruikte Tags: , ,

Record Store Day 2011

De afgelopen elf jaar heeft bijna dertig procent van alle cd-winkels in Nederland voorgoed zijn deuren gesloten. Dat blijkt uit cijfers van de Nederlandse Vereniging van Entertainment Retailers (NVER). Dit is natuurlijk geen al te grote verrassing als je kijkt naar de omzetcijfers (zie mijn vorige entry), die al jaren een duikvlucht naar beneden vertonen.

En hoewel het muziekaanbod in bijvoorbeeld Free Record Shop steeds schraler wordt (ten faveure van games, dvd’s en allerhande overige rommel), zou het jammer zijn als de kleine, gespecialiseerde platenzaakjes verdwijnen. Want wat is er nu leuker dan door bakken met cd’s te wroeten? Of door stapels met afgeprijsde lp's te grasduinen? Nu ja, ik kan eigenlijk wel een paar dingen bedenken, maar om een lang verhaal kort te maken: doe eens gek en loop zaterdag 16 april eens je lokale platenzaak binnen en koop een cd of lp.

Waarom nu juist deze zaterdag? Nou, het is dan International Record Store Day, oftewel: de internationale viering van de onafhankelijke platenzaak. Dit initiatief ontstond in 2007 toen diverse Amerikaanse winkels de handen ineen sloegen en met live optredens, kortingsacties en wat dies meer zij de muziekliefhebber naar hun winkels probeerden te lokken.

Ook in Nederland heeft dit initiatief langzamerhand voet aan de grond gekregen en inmiddels doen meer dan zestig platenwinkels mee. Niet alleen liggen er grote stapels cd's en andere muzikale parafernalia voor een zacht prijsje in de schappen (of althans, daar ga ik vanuit), ook tal van artiesten maken hun opwachting voor een in-store optreden, onder wie Selah Sue, De Staat, Pien Feith en Go Back To The Zoo. Hier vind je de lijst met alle deelnemende platenzaken en het programma voor die dag - en nee, ik word niet gesponsord, sterker nog: ik koop regelmatig nog wel eens een cd…

arnold Dinsdag 01 Maart 2011 at 5:33 pm | | interessant | Drie reacties
Gebruikte Tags: ,

Cijfers 2010

Niemand wordt er blij van en elk jaar is het beeld treuriger dan ooit. En dan heb ik het niet over het nieuwe album van Kane, maar over de jaarcijfers van de entertainmentindustrie. De presentatie van deze getallen gaat steevast gepaard met bedrukte gezichten en verzuchtingen dat er nu toch echt iets moet gebeuren – waarna deze litanie het daaropvolgende jaar wordt herhaald.

Maar goed, een analyse bewaar ik voor de volgende keer, eerst een opsomming van de droge cijfers. De omzet van de muziek-, film- en game-industrie bedroeg in Nederland vorig jaar 970 miljoen euro, aldus de brancheorganisatie NVPI. Dat is 12 procent minder dan in 2009, toen er een omzetverlies van 7 procent werd genoteerd.

Vooral de audiomarkt heeft het moeilijk. Vorig jaar werden er vijftien miljoen muziek-cd’s verkocht, twee miljoen minder dan in 2009. En hoewel het aantal betaalde muziekdownloads toenam, was dit niet genoeg om het verlies te compenseren. In 2010 werden er 1,2 miljoen albums tegen betaling gedownload (een toename van 300.000). Jammer genoeg heeft de NVPI niet gekeken naar online streaming muziekdiensten als Spotify.

Het beeld in het video- en gamesegement is evenmin rooskleurig: de omzet uit verkoop van dvd’s en Blu-Ray-schijfjes bedroeg vorig jaar 287,2 miljoen euro, een daling van 8 procent ten opzichte van 2009. Verder werden er vorig jaar 800.000 minder consolegames en 300.000 minder pc-games verkocht dan in 2009. Ook de verkoop van het aantal consoles nam af.

De oplossing? Volgens de NVPI heeft dit alles te maken met het ontbreken van een downloadverbod in Nederland. De branchevereniging wil dan ook zo snel mogelijk met de overheid om de tafel gaan zitten en de downloader het vuur na aan de schenen leggen.

En omdat een plaatje meer zegt dan duizend woorden:

Admin Zondag 27 Februari 2011 at 11:31 pm | | interessant, nieuws | Eén reactie
Gebruikte Tags: ,

Zeno van den Broek

“Mijn eerste herinneringen zijn ruimtelijke herinneringen. Als ik terugdenk aan vakanties uit mijn jeugd, zie ik niet mijn ouders of vakantievriendjes voor me, maar het interieur van een kerk of de inrichting van het vakantiehuisje. Ik ben gefascineerd door ruimte.’’ De Utrechtse geluidskunstenaar annex architect Zeno van den Broek wrijft gedachteloos door zijn zwarte baard en neemt een slok van zijn koffie.

We zitten aan de eettafel bij Zeno thuis en het lijkt alsof de ruimte om ons heen zijn woorden beaamt: een sober en minimalistische ingerichte woonkamer, abstracte schilderijen aan de muren en meubelstukken die vooral functioneel zijn. Terwijl buiten de flatgebouwen oprijzen en poes Zon op de vensterbank de buitenwereld scherp in de gaten houdt, klinken er natuurgeluiden uit de speakers - alsof de stad binnenstebuiten is gekeerd.

Onder de noemer Machinist heeft de 28-jarige Zeno van den Broek  de afgelopen vijf jaar zeven albums uitgebracht, die een duidelijke evolutie laten zien. Liet hij zich voor de heftige geluidsmuren op zijn eerste album Mutatus (2005) nog beïnvloeden door metal en noise (uitmondend in het donkere en intense BlackBlock uit 2008), op het vorig jaar verschenen Viens Avec Moi Dans Le Vide is de sfeer veel opener en ruimtelijker. Zeno: ‘’Voor mijn eerste album zocht ik de grenzen op van wat sonisch acceptabel is. Inmiddels vind ik het veel interessanter om niet nadrukkelijk een sfeer op te leggen, maar de luisteraar de ruimte te geven om met een eigen invulling te komen.’’

Lees meer »

arnold Dinsdag 08 Februari 2011 at 12:20 am | | interessant | Geen reacties

Lola & Lucy

[Hier stond eerst het artikel Lola, Lucy en een anonieme travestiet’, geschreven door Henk van Gelder. NRC Handelsblad, van 25 november 2010. ‘]

Admin Vrijdag 26 November 2010 at 12:57 am | | interessant | Geen reacties
Gebruikte Tags: ,

Muzikale oerdeeltjes

Op de grens tussen Zwitserland en Frankrijk bevindt zich de deeltjesversneller (Large Hadron Collider) van onderzoeksinstituut CERN. Wetenschappers hebben een grote ondergrondse racebaan gebouwd van 27 kilometer lang en laten naar hartenlust piepkleine deeltjes als neutronen en protonen op elkaar knallen. Niet alleen omdat dat een erg leuke bezigheid is (lijkt mij tenminste), maar ook om deze manier beter inzicht te krijgen in het ontstaan van het heelal. Bij de botsing spatten namelijk allerlei brokstukken in het rond en het belangrijkste nieuwe deeltje dat de fysici graag op het spoor zouden willen komen, is het zogenoemde Higgsdeeltje. De Higgs moeten verklaren hoe alle andere bouwstenen van de kosmos aan hun massa komen.  

En tot zover mijn uiteenzetting, want nu wordt de materie (haha) wel heel erg complex en zou ik moeten ingaan op het door deeltjesfysici ontwikkelde Standaard Model - als ik tenminste zou weten wat dat precies is.

Om de tijd te doden (en om het grote publiek wat meer te betrekken bij het onderzoek) hebben de wetenschappers in Genève de bewegingen van de kleine, subatomaire deeltjes omgezet in geluid. "Als je het juiste computerprogramma gebruikt, kun je echt mooie muziek krijgen uit de routes die de deeltjes afleggen," aldus software-ontwikkelaar Archer Endrich. Hij heeft onder meer een botsing tussen twee protonen en het uit elkaar vallen van een Higgs Bosson-deeltje 'verklankt' - en het klinkt eigenlijk alsof je naar een oude sciencefictionfilm uit de jaren vijftig luistert (of naar een ijscoman in de ruimte, maar da's meer mijn kronkelige geest).

Natuurlijk, de deeltjes zelf maken geen geluid en heel erg serieus moet je het muzikale protonenproject nu ook weer niet nemen, maar het is wél een geinige en laagdrempelige manier om kennis te maken met complexe natuurkundige experimenten. CERN heeft een speciale website in het leven geroepen met achtergrondinformatie en natuurlijk alle geluidsfragmenten (ideaal voor muzikanten op zoek naar buitenissige samples), en ook de BBC heeft een artikel geschreven over de botsende muzieknoten. Het laatste nieuws vind je overigens hier.

En intussen is het wachten op de eerste neutronenringtones (serieus!), die je niet alleen attenderen op een inkomend gesprek, maar je ook gelijk inzicht geven in de aard van het bestaan…

arnold Zaterdag 26 Juni 2010 at 01:19 am | | interessant | Twee reacties
Gebruikte Tags: , , , ,

Their Satanic Majesties Request

1971 begon niet zo heel goed voor de Rolling Stones. Wegens belastingproblemen  moesten ze noodgedwongen Engeland verlaten en streken ze voor de opnames van hun nieuwe album neer in Zuid-Frankrijk, in villa Nellcôte om precies te zijn. In de Franse villa gingen de Stones-leden en hun aanhang zich te buiten aan drank, drugs en seks en werd er tijdens nachtelijke sessies gewerkt aan wat zou uitgroeien tot de legendarische lp 'Exile on Main Street'. Een rauw album, dat niet direct lyrisch werd ontvangen, maar langzaam maar zeker uitgroeide tot dé Stones-plaat bij uitstek.

En nu ligt hij overal in flinke stapels en in geremasterde vorm in de (digitale) platenwinkels. Ik heb een paar seconden besluiteloos met de cd in mijn handen gestaan - om 'm uiteindelijk weer terug te leggen. De slimme eigenaar had mijn reactie kennelijk voorzien, want een paar meter verder lag het complete Rolling Stones-oeuvre netjes uitgestald en nog voor bescheiden prijsjes ook. Tja, en tegen zoveel overredingskracht ben ik niet bestand en uiteindelijk kocht ik tóch een Stones-album: 'Their Satanic Majesties Request' uit 1967.

Niet zonder reden, want 'Their Satanic Majesties Request' is het raarste album dat de groep heeft gemaakt: een eenzaam ronddobberend psychedelisch eilandje in het Stones-universum. De lp werd gepresenteerd als het antwoord op 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' van de Beatles, dat een paar maanden eerder was verschenen. Maar waar de Beatles met een ontegenzeggelijk meesterwerk op de proppen kwamen, was 'Their Satanic Majesties Request' een bizar allegaartje van Afrikaanse ritmes, Mellotrons, kampvuurliedjes en kunstig gearrangeerde ballads. O, en vergeet vooral niet de prachtige hoes met onder andere een als tovenaar uitgedoste Mick Jagger.

Opener 'Sing This All Together' jaagt de meeste fans al direct de gordijnen in:  een rammelende meezinger, die na een minuut of wat uitwaaiert in een psychedelische jamsessie. 'Citadel' laat een wat vertrouwder Stones-geluid horen, hoewel Keith Richards zijn gitaar kennelijk in een pot met echoverf heeft gedompeld. En met het dromerige 'In Another Land' (gezongen en geschreven door Bill Wyman) en '2000 Man' (wellicht beter bekend in de door Kiss-gitarist Ace Frehley bewerkte versie, te vinden op 'Dynasty' uit 1979) lijkt het allemaal toch nog goed te komen. 'Sing This All Together (See What Happens)', de afsluiter van kant A, is dan weer even slikken: een bijna negen minuten durende tja… kakofonie aan aanzwellende, rare geluidjes, trommels, geschreeuw, trompetgeschetter, riffjes - alsof je al flippend op lsd door een oerwoud loopt. Geweldig nummer!

Kant B opent met het fraaie 'She's a Rainbow' (prachtig piano- en Mellotron-spel door respectievelijk Nicky Hopkins en Brian Jones), gevolgd door het ingehouden 'The Lantern'. En net als je denkt 'goh, het valt toch wel mee', knalt het instrumentale, heen en weer zwalkende 'Gomper' uit de speakers, een wolk marihuana in zijn kielzog uitblazend. '2000 Light Years From Home' vormt een bezwerende opmaat naar het laatste, helaas nogal niemendallerige 'On With The Show', dat vooral overkomt als een mislukte Sgt. Pepper's-spoof.

Kortom, 'Their Satanic Majesties Request' is een geweldig album - alleen niet als je wilt dat de Stones doen wat ze altijd al doen. Het probleem was alleen dat nagenoeg iedereen vond (en vindt) dat ze dat wél moesten doen en de kritieken waren dan ook niet mals. Op 'Beggars Banquet', dat een jaar later verscheen, was het weer ouderwets stampen geblazen en dat doen Mick Jagger, Keith Richards, Charlie Watts en Ron Wood nog altijd. 'Their Satanic Majesties Request' is dan ook te beschouwen als het enige rare uitstapje dat de Engelse rockers zich ooit hebben veroorloofd.

En tot slot wat trivialiteiten: Paul McCartney en John Lennon zijn te horen in het achtergrondkoortje op 'Sing This All Together', het doolhof dat je aantreft in de uitklaphoes (waar je ook een prachtige, overvolle kunstcollage aantreft) is niet op te lossen, de werktitel van het album was 'Cosmic Christmas', en in Zuid-Afrika verscheen 'Their Satanic Majesties Request' als 'The Stones are Rolling' vanwege het woord 'satanic' in de titel. De eerste oplage was overigens voorzien van een fraai 3D-hologram. Een exemplaar staat bij mijn vader in de kast - ik heb er als kleine Araglin uren naar staan kijken… Hij heeft de stereoversie, ik heb me laten vertellen dat de mono-variant zo'n 80 euro waard is.

Tot slot: de tweede cd van de Amerikaanse band The Brian Jonestown Massacre is getiteld 'Their Satanic Majesties' Second Request', en valt met recht te beschouwen als een (rijkelijk late) opvolger.

arnold Dinsdag 15 Juni 2010 at 12:42 am | | interessant | Twee reacties
Gebruikte Tags: , , ,

Notenschrift

Sommige dingen zijn zo vanzelfsprekend dat het nauwelijks bij je opkomt dat het ooit door iemand bedacht is. Neem nu het notenschrift. Zonder een manier om muziek te noteren zouden musici alles uit het hoofd moesten leren en dat is nogal tijdrovend. Al in de negende eeuw stonden er boven stichtelijk liedteksten zogeheten 'neumen', symbooltjes die aangaven hoe een lied enigszins gezongen moest worden. Zo van: en hier omhoog en deze klemtoon ongeveer vijf seconden aanhouden.

Dat kan een stuk efficiënter, vond de Benedictijnse monnik Guide van Arezzo (circa 990-1050). Hij nam de neumen als uitgangspunt en ontwikkelde een eigen notatiesysteen. Hij trok twee lijnen en plaatste daar de neumen op en tussen. Op deze manier zag je precies hoe de melodie gezongen moest worden. Handig! Muziek bestond in die tijd uit hooguit zes noten en Van Arezzo besloot ze allemaal een naam te geven. Hij liet zich inspireren door de Johanneshymne, een gedicht over Johannes de Doper: UT queant laxis / REsonare fibris / MIra gestorum / FAmuli tuorum / SOlve pollutis / LAbii reatum / sancte ioannes. (Oftewel: opdat met ongedwongen stemgeluid uw dienaren uw wondere daden kunnen bezingen, neem weg de zonde die de lippen bezoedelt.) Bij iedere regel ging de melodie een toon omhoog, dus vandaar ut, re, mi, fa, so, la.

Jaren later veranderde de Italiaanse componist Buononcini 'ut' in 'do' – simpelweg omdat hij dat leuker vond. En nog weer later werd de zevende toon 'si' toegevoegd, afgeleid van de laatste regel 'sancte ioannes'. Van Arezzo was zo in zijn nopjes met zijn vondst dat hij besloot om diverse grote Italiaanse kloosters van zijn systeem op de hoogte brengen. En op deze manier verspreidde het notenschrift zich over de rest van Europa. Interessant, nietwaar?

arnold Dinsdag 08 Juni 2010 at 12:52 am | | interessant | Negen reacties