Karlheinz Stockhausen

Tjonge, surf ik een beetje doelloos in het rond, lees ik opeens dat de Duitse componist Karlheinz Stockhausen afgelopen woensdag op 79-jarige leeftijd is overleden. Enige tijd geleden wilde ik al een stukje over hem schrijven, maar gaf de moed op toen ik zag waar Karlheinz Stockhausen zich gedurende zijn leven allemaal mee bezig heeft gehouden. Hij mag gerust de grootste en meest omstreden avant-garde-componist van de tweede helft van de twintigste eeuw genoemd worden.

In de jaren vijftig experimenteerde hij al met elektronische muziek en verlegde voortdurend grenzen - met als resultaat composities die soms nauwelijks meer muziek waren te noemen. Toen aan de beroemde Engelse dirigent sir Thomas Beecham eens werd gevraagd of hij de muziek van Stockhausen kende, antwoordde hij: ''Nee, maar ik geloof dat ik er wel eens op ben gaan staan.'' In 1977 startte Stockhausen met zijn levenswerk 'Die sieben Tage der Woche', een cyclus van zeven avondvullende muziektheaterwerken over de dagen van de week, voor dansers, acteurs, solisten, koor, instrumentale solisten en orkest. Stockhausen rondde zijn magnum opus in 2005 af.

Grappig feitje: ook de Beatles waren fan. Stockhausen is te vinden op de legendarische 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band'-hoes (achterste rij, vijfde van links). Voor meer informatie verwijs ik je graag naar deze uitgebreide Engelstalige Wikipedia-pagina, de officiële biografie in pdf-formaat en een doortimmerde necrologie in 'The Guardian'.

Een goed voorbeeld van de absurde, grensverleggende muziek van Stockhausen is diens 'Helikopter-strijkkwartet', dat hij in 1993 schreef voor de Salzburger Festspiele. Het was de bedoeling dat vier violisten (in dit geval het Arditti Quartet, een gerenommeerd ensemble voor nieuwe muziek) Stockhausens compositie uitvoerden terwijl ze rond werden gevlogen op zes kilometer hoogte in Black Hawk-helikopters. Camera's en microfoons legden hun vioolspel vast, en dit alles werd live uitgezonden in een vliegtuigloods en in een theaterzaal. Stockhausen zelf mixte in de loods het vioolspel met het lawaai van de helikopterrotors. Ehhh, tja. Je moet er maar opkomen. Luister naar het 'Helikopter-strijkkwartet', uitgevoerd door het Arditti Quartet (128 kbps helaas). Het strijkkwartet staat overigens op zichzelf, maar vormt tevens de derde scène van 'Mittwoch aus Licht', een onderdeel van het al eerder genoemde 'Die sieben Tage der Woche'.

peter Vrijdag 07 December 2007 at 11:41 pm | | klassiek

Eén reactie

“Zum Tode von Karlheinz Stockhausen bringt sein Haussender WDR eine Reihe von Sondersendungen. Die Werkschau beginnt am morgigen Sonntag im WDR-Fernsehen mit dem Film “Licht – Das Welttheater des Karlheinz Stockhausen” (12:30 Uhr), dazu werden in den WDR-H?rfunkprogrammen Ausschnitte aus seinen wichtigsten Werken zu h?ren sein.”

D?ze zondag dus. Auf WDR.

Lars, - 08-12-’07 23:57
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.