Jaap versus Joop

Met wat goede wil zou je Jaap Fischer (1938) de eerste singer-songwriter annex protestzanger van Nederland kunnen noemen. Eind jaren vijftig studeert hij Semitische Talen in Leiden en speelt voor de lol af en toe grappige, bij vlagen sarcastische Nederlandstalige liedjes voor zijn medestudenten. In korte tijd groeit hij uit tot een waar fenomeen, met name geliefd onder studenten. In 1960 verschijnt op het kleine label Studenten Grammofoonplaten Industrie zijn eerste lp. Tijdens de opnamen is Fischer naar verluidt zo zenuwachtig, dat hij dronken moet worden gevoerd.

Zijn ep's en albums verkopen extreem goed (alleen al in 1961 verkoopt hij 100.000 lp's), maar midden jaren zestig heeft hij genoeg van alle opgeklopte heisa rond zijn persoon; hij gruwt van de geldwolven in de muziekindustrie en verdwijnt in 1964 spoorloos van de aardbodem. Al snel doen de wildste geruchten de ronde. Zo zou Fischer tijdens een verkeersongeluk om het leven zijn gekomen of zelfmoord hebben gepleegd. In werkelijkheid vertrekt hij naar het buitenland en werkt voor de FAQ, de voedsel- en landbouworganisatie van de VN. In de jaren zeventig komt hij terug naar Nederland, verstopt zich in het gehucht Scheemda en werkt als opbouwwerker in Groningen. Nog altijd hult hij zich in stilzwijgen. In 1976 brengt hij onverwachts een nieuw album uit, nu onder de naam Joop Visser.

Aan zijn successen in de jaren zestig wil hij tot op de dag van vandaag niet herinnerd worden; hij zingt voortaan alleen nieuwe liedjes, verbiedt anderen zijn oude hits te coveren of zelfs maar te refereren naar zijn tijd als Jaap Fischer.

In vergelijking met de plagerige, ironische liedjes van toen, is de muziek Joop van Visser veel meer politiek georiënteerd en een stuk radicaler. Hij probeert zoveel mogelijk heilige huisjes omver te schoppen en spaart niemand. Titels als 'De Volkskrant is een kutkrant', 'The Dolly-Kots' en 'Heineken (is een harddrugdealer)' en een lied over Maxima Zorreguieta ('Ik waarschuw hierbij Maxima en alle Argentijnen / Je mag hem hebben, trouwen ja / maar laat hem niet verdwijnen / Ik bedoel een week naar Lech / dan hoor je mij niet zeuren / maar martelen en pats-boem-weg / dat mag dus niet gebeuren.') zeggen genoeg.

Nog altijd zoekt de inmiddels 69-jarige Joop Visser de luwte op. Hij vormt sinds 2005 een duo met Jessica van Noord, brengt om de zoveel jaar in eigen beheer een nieuw album uit (zoals bijvoorbeeld 'Langste Lied' uit 1993, dat één song van 99 coupletten bevat), schrijft kinderboeken en tourt op kleine schaal door Nederland. Platenmaatschappij EMI beschikt echter nog steeds over de rechten op de muziek van Jaap Fischer en de verzamelaar 'De liedjes van' verkoopt nog altijd als een tierelier – of hij het nu leuk vindt of niet.

Bijna vijftig jaar na dato is zijn muziek nog altijd de moeite waard. Vilein, cynisch en soms wat naargeestig, schetst de zichzelf op gitaar begeleidende Fischer een wereld waarin niets is wat het lijkt. Politiek en maatschappelijk getinte liedjes als 'Het Veerse gat' en 'Jan Soldaat' zijn weliswaar door de tijd ingehaald, maar zodra de bijna plechtstatig articulerende Utrechter het dichter bij huis zoekt, is het keer op keer raak. Goed, de nummers klinken ietwat ouderwets en de aparte stem van Fischer vraagt gewenning, maar je hoeft maar naar 'Om je geld', 'Vlinder' of 'Als ze slaapt' te luisteren, om te horen dat Jaap Fischer thuishoort in de canon van de Nederlandse popmuziek. In dit zipje enkele tracks om eens kennis te maken (128 kbps, 30 MB).

peter Dinsdag 20 Mei 2008 at 11:45 pm | | flashback

twee reacties

Onvervangbaar.

yak, (E-mail ) (URL) - 21-05-’08 13:57

haha heb veel cds thuis liggen van Jaap Fischer en joop visser.. Volgens mij allemaal in eigen beheer uitgebracht. m’n ouders hebben nog contact met hem.. zelf vind ik vooral melig..

laurens, - 22-05-’08 12:07
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.