Castraten (reprise)

Castraten ('castrati') zijn te beschouwen als de popidolen van de 18e eeuw. Vooral arme gezinnen lieten hun zoons castreren in de hoop dat ze op deze manier rijk en beroemd zouden worden als operazangers en solisten. In de 17e en 18e eeuw werden alleen al in Italië jaarlijks zo'n 4000 jongetjes van acht jaar en ouder gecastreerd in een poging hun hoge en zuivere stem te behouden. Componisten waren enthousiast over de mogelijkheden die castraten hen boden en beschouwden ze als de 'ultieme menselijke stem'.

Castraten klonken als onschuldig jongetjes, maar aangezien de zanger de longcapaciteit had van een volwassene, was zijn bereik en volume groter – een soort Pavarotti op helium. Een klein aantal castraten groeide uit tot supersterren, bewonderd door vele vrouwelijke dans. Deze zangers, die door het leven gingen onder artiestennamen als Nicolini, Senesino en Farinelli, traden op in koninklijke hoven in geheel Europa, en stonden bekend om hun flamboyante en excentrieke gedrag. Net zoals de popsterren van nu vormden hun androgynie en seksuele ambiguïteit de sleutel tot het succes.

Aan het eind van de 18e eeuw nam de belangstelling voor castraten af; vrouwen namen steeds vaker hun rollen over en men sprak schande over de manier waarop jongetjes voor het leven werden getekend. In 1870 nam de Italiaanse regering een wet aan die het castreren 'in de naam der kunst' verbood. Een van de laatste castraten was Alessandro Moreschi (1858-1922), die tijdens concerten steevast werd toegejuicht met de kreet 'Eviva il coltello!' ('Lang leve het mes!). Over zijn zangkwaliteiten zijn de meningen verdeeld, opmerkelijk is wel dat hij de enige castraatzanger is wiens stem bewaard is gebleven dankzij een aantal plaat-opnamen. Op deze pagina vind je Moreschi's versie van 'Ave Maria', opgenomen in 1904, in de nadagen van zijn carrière. Op Wikipedia vind je uitgebreide informatie over castrati en Moreschi.

Overigens maken castraten de laatste jaren enigszins een comeback, nu in de vorm van counter-tenors: zangers met een hoge stem, die door middel van falset de hoogte van een vrouwelijke alt benadert. Sommige dirrigenten proberen een stuk zo historisch accuraat mogelijk uit te voeren en zetten counter tenors in de voordracht van castraten te benaderen.

peter Donderdag 16 Oktober 2008 at 12:33 am | | interessant

Geen reacties

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.