Hitlijsten

Ik zat op de bank met een zak suikerpinda's toen het opeens door me heen schoot: wat staat er eigenlijk op één in de hitlijsten? Ik dacht even diep na, tegen beter weten in hopend dat het me vanzelf wel te binnen zou schieten, maar nee, ik had echt geen flauw idee. Na bezoekjes aan Dutch Charts (de vroegere Mega Top 50, geloof ik) en de Top 40 was ik weer helemaal bij. Het is niet zo dat ik me opeens erg oud voelde (ene Jordy van Loon op de achtste plek met een draak van een nummer? Huh?), maar de tijd dat ik elke zaterdag naar de platenzaak fietste voor een gedrukt exemplaar van de Top 40, ligt ver achter me, zo bleek.

En op het gevaar af wél oud over te komen: er is weinig veranderd. Constante factoren (Borsato, Metallica, Madonna), een bij elkaar geraapt popgroepje (Red!), oude nummers in een nieuw jasje (Guru Josh Projects 'Infinity 2008'), en 'novelty hits' (Gerard Joling en Rita Hovink). Interessanter vind ik de manier waarop de hitlijsten worden samengesteld. De grote labels zijn immers gestopt met het uitbrengen van (fysieke) singles – van oudsher dé graadmeter van succes. GfK Benelux Marketing Services, verantwoordelijk voor onder meer de Dutch Charts, hanteert een zogeheten 'cross counter verkoopinformatiesysteem', zo lees ik op de site.

''Dat wil zeggen: fysieke en digitale verkopen, aan de consument aangevuld met airplay van de belangrijkste radio- en tv-stations. Op dit verkoopinformatiesysteem zijn inmiddels meer dan 1200 platenzaken, warenhuizen, online shops en downloadplatforms aangesloten die dagelijks rapporteren.'' Hoe al dat geanalyseer precies in zijn werk gaat (worden views op YouTube bijvoorbeeld ook meegenomen?), kon ik niet achterhalen – dit proces wordt waarschijnlijk net zo goed bewaard als het geheime recept van Coca Cola...  In theorie moet het dus mogelijk zijn dat een oud nummer dat opeens heel vaak gedownload of aangevraagd wordt ('Giddyap A Gogo' van Ad Visser en Daniel Sahuleka, om maar eens een klassieker te noemen), in de hitlijsten belandt.

De praktijk pakt anders uit; hanteert GfK misschien de stelregel dat alleen nieuwe releases voor opname in aanmerking komen? De Stichting Top 40 neemt bij het samenstellen van de lijst niet alleen de verkoop- en downloadycijfers mee, maar ook de zogeheten CMO (Continu Muziek Onderzoek). Onderzoeksbureau De Vos en Jansen meet wekelijks de muziekvoorkeur van vijfhonderd deelnemers aan een muziekpanel, representatief voor de Nederlandse bevolking. En dan is er nog de airplay. Met ander woorden: hoe vaak een track op de radio te horen is. En dan vraag ik me weer af: welke zenders leveren de data? Maakt het nog uit wanneer een liedje gedraaid wordt ('s nachts of 's ochtends bijvoorbeeld)? En als een presentator of een zendercoördinator besluit een nummer extra vaak te draaien of een duwtje in de rug te geven, wordt het dan automatisch een hit?

Ik kan me nog herinneren dat Giel Beelen ooit twee uur achter elkaar 'Toppertje' van Guillermo en Tropical Danny draaide – dat het nummer vervolgens uitgroeide tot dé zomerhit van 2006, was geen verrassing.

Op Dutchcowboys las ik een tijdje terug over een experiment van de BBC (de Sound Index), waarbij een zoekmachine data uit populaire muzieksites en -blogs verzamelt, en aan de hand daarvan een top 1000 samenstelt. De Sound Index-pagina staat al alweer een tijdje op non-actief, maar wordt in de toekomst waarschijnlijk nieuw leven ingeblazen. En eigenlijk is wat de BBC doet net zoiets als The Hype Machine of de Last.fm-statistieken. Misschien wordt het hoog tijd voor een nieuw sociaal netwerk, dat zich puur bezighoudt met lijstjes, netjes gesorteerd op land, gebruikers, genre en noem het maar op... Of spreekt hier de aan lijstjes verslaafde muziekliefhebber? ;-)

peter Woensdag 07 Januari 2009 at 12:39 am | | lijstjes

drie reacties

Hoi Araglin,
Troost je, ik had vroeger hetzelfde en nu de laatste jaren??
Ik hou het voor de lol af en toe bij, maar luister je de liedjes 1 keer, dan weet je meteen wie het is.
Er zit geen uitschieter meer bij of het is zoals je schreef een oud nummer in een nieuw jasje.

Troost je liever aan deze site bijvoorbeeld:
http://detop40vantoen.web-log.nl/

25 jaar terug in de tijd.

Veel plezier

Peter Dekker, (E-mail ) - 07-01-’09 23:46

Dank voor je reactie Peter! Nostalgie ten top! Begrijp me overigens niet verkeerd: ik zeg niet dat vroeger alles beter was, ook in de jaren tachtig stonden er kutplaten in de Top 40. Het is alleen wel zo dat ik nauwelijks naar de radio luister en zelf bepaal wat ik opzet of stream. Zijn hitlijsten tegenwoordig nog wel relevant? Of beter gezegd: wat is de rol van de Top 40 nog anno 2009?

Araglin, - 08-01-’09 00:01

Nog een leuke link met allerlei lijstjes, inclusief de download top ??

http://www.chartfreaks.com/
http://www.top40web.nl/

Ik snap precies wat je bedoeld met het feit dat alles vroeger beter was.
En er zaten zeker k..t platen tussen. En de radio?
Omdat mijn vader doof is, hadden we nooit een radio aan staan. Af en toe de televisie toendertijd.
Dan hoorde je de radio en op tv had je testbeeld.
Ik miste het niet echt. Al dat gewauwel van de dj’s.

Ik heb altijd muziek aan staan, van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat, maar NOOIT de radio

En de rol van de Top 40 anno 2009?
Money, money, money in the rich man’s world

Peter, (E-mail ) - 08-01-’09 23:04
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.