Carnaval 2010

Officieel begint carnaval pas op zondag, maar toen ik zojuist op station Utrecht Centraal rondliep, zag ik al tal van vrolijk uitgedoste mensen enthousiast rondhossen in een boerenkiel. Je zou bijna zin krijgen om af te reizen naar Oeteldonk en de dichtstbijzijnde polonaise op te zoeken. Carnaval mag dan tegenwoordig vooral bestaan uit een paar dagen bier drinken en meezingen met melige liedjes, in het feest komen elementen terug die al duizenden jaren oud zijn: het omkeren van machtsverhoudingen, het kronen van een schertsfiguur en het door de stad rijden met een narrenschip.

In het oude Mesopotamië vierde men een vijfdaags lentefeest, waarbij een slaaf voor heel even tot koning werd gekroond en in een praalwagen rondgereden - om na afloop op te brandstapel te belanden. Romeinen gingen uit hun bol tijdens de zogenoemde Saturnaliafeesten: de slaven mochten dan hun meesters bespotten, die maskers droegen om herkenning te voorkomen. Het heidense feest was een doorn in het oog van de Katholieke Kerk en lange tijd verboden. Pas toen in 1091 tijdens de Synode van Benevento de officiële lengte van de vastentijd werd vastgelegd (40 dagen), werd het lentefeest oogluikend toegestaan als laatste verzetje voordat een periode van bezinning aanbrak. Uit diezelfde tijd stamt ook de naam 'carnaval', dat ofwel is afgeleid van 'carne vale' (afscheid van vlees) ofwel van 'carrus navalis' (scheepskar).

De reformatie en het opkomend protestantisme zorgden ervoor dat carnaval weer een ondergronds bestaan moest leiden. Met de terugtrekking van Napoleon begin 19e eeuw, staken de oude tradities weer de kop op en in 1840 vond in Maastricht de eerste carnavalsoptocht plaats, georganiseerd door de stichting Momus, genoemd naar de Griekse god van gekkigheid en bespotting. Carnaval is bij uitstek de gelegenheid om jezelf eens lekker te laten gaan. Tijdens de industriële revolutie had het een protestfunctie, nu is het meer een sociaal gebeuren.

Maar goed, als je je door al dit geleuter hebt geworsteld en nog een beetje in de stemming moet komen: luister en download naar 'De Carnavals Top 50' (224 kbps, in totaal 264 MB, het wachtwoord is: Party), met carnavalskrakers als 'Er staat een paar in de gang' (André van Duin), 'Polonaise Hollandaise' (Arie Ribbens), 'Bij ons staat op de keukendeur' (De Twee Pinten), 'Als het gras twee kontjes hoog is' (Hydra), 'De Souza' (De Bloaskaken), 'Bloemetjesgordijn' (Wim Kersten & De Viltjes), ''s Nachts Na Tweeën' (De Havenzangers), ''Het Bananenlied' (De Boswachters), 'Heb je even voor mij' (Frans Bauer), 'En nou die hendjes de lucht in' (Van Alles We) - en nog veel en veel meer. Deel 1, deel 2 en deel 3. Alaaf!

Admin Vrijdag 12 Februari 2010 at 10:10 pm | | Standaard

negen reacties

Dank je. Ik duik even onder in het gedruis! Alaaf!

Marcel, - 13-02-’10 11:29

Hoi,
In het najaar 2009 was ik een paar dagen in Den Bosch met mijn (ex)vrouw en na een boottochtje over de Dieze wilden we een museum (met 50% korting) bezoeken. We kwamen het carnavalsmuseum als eerste tegen. Komende van boven de rivieren hebben we niks met caranaval, maar we hebben een geweldige persoonlijke rondleiding gehad en nog wel even wat meer geleerd over de historie van carnaval als je nu schrijf. Niets ten nadele van je site en je geschriften: geweldig! Maar een bezoek aan dat carnavalsmuseum is aan te raden.
Paul

Paul, (E-mail ) - 15-02-’10 23:27

Hoi Araglin. In Nederland worden twee soorten carnaval gevierd: Het Rijnlands carnaval en het Bourgondisch carnaval.
De Rijnlandse variant wordt veelal in Limburg en het zuidoosten van Noord-Brabant gevierd, de Bourgondische variant in het noorden en westen van Noord-Brabant[bron?]. Het misverstand dat alle stedennamen veranderen met carnaval is wijdverbreid; dit is alleen met het Bourgondische carnaval het geval. Het Rijnlandse carnaval in Nederland is een afgeleide van het Keulse carnaval. Het Bourgondische carnaval is ontstaan uit de traditionele eetfeesten tijdens carnaval in de Nederlanden; vooral Vlaanderen. In Limburg wordt ieder jaar tijdens de finale van het “Limburgs Vasteloaves Leedjeskonkoer” het beste Limburgs caranavalslied gekozen. Dit jaar was het —> http://www.youtube.com/watch?v=HExITBskd.., Het waren drie heerlijke dolle dagen. Grtz., Peter.

Peter, - 17-02-’10 20:07

@Peter, Zuidoost Brabant heeft ook Bourgondisch carnaval. De grens tussen Rijnlands en Bourgondisch loopt gelijk met de Peel, dus ongeveer de provinciegrens Brabant en Limburg. Het Rijnlands carnaval doet ook aan haringhappen. Wij staan gewoon met een flinke kater veel te laat op…

Frank, - 17-02-’10 20:31

Marcel: En? Overleefd?
Paul: Ik had ook niet de illusie dat ik met mijn 300 woorden ook maar het tipje van de carnavalssluier had opgelicht…
Peter & Frank: Dank voor de aanvullende info! Hier kan iemand van boven de rivieren wel wat mee… Hoewel, vriendin Eva is opgegroeid in Knopengein… Zullen we afspreken dat jullie voor carnaval 2011 een interessant stukje tikken?

Araglin, - 17-02-’10 20:54

@Ara… Uiteraard. Als ik nou niet was gegaan was de vraag relevanter geweest ;)

Ah, nu weer het dagelijks ritme oppikken…..

Marcel, - 18-02-’10 18:38

Hoi Araglin. Een interessant stukje voor vasteloavend 2011. Dat is een goed idee. Een mooi moment zou die drie dagen het volgende zijn: ‘t is een kwestie van geduld rustig wachten op de dag dat heel Holland Limburgs lult ;-) —> http://www.youtube.com/watch?v=Nlw_1lYPi..

Peter, - 19-02-’10 19:13

Tijdens het carnaval is wel gebleken, dat je nog zoveel liedjes kunt winnen met een concours.
Het publiek en deelnemers aan het carnaval zelf, bepalen blijkbaar (gelukkig) nog altijd wat populair is.
Dit nummer hoorde ik vele malen en ook de “hollanders” vonden het zelfs leuk. Dus wat wil men dan nog meer?
Het blijft alleen in je hoofd hangen, dus niet gaan luisteren voor je naar bed gaat. ;-)

De Radlers – Super Sjoene Daag
http://www.youtube.com/watch?v=Cof3Wm56A..

Peter Dekker, (E-mail ) - 22-02-’10 01:21

Een beetje vreemd om in mei te reageren op een meer dan lezenswaardig artikel over carnaval. De synode van Benevento regelt twee zaken: a. dat Pasen voortaan valt op de zondag na de eerste volle maan in de lente, en b. dat aan het paasfeest de veertig dagen durende Vasten voorafgaat. Over carnaval regelt die synode niets. Dat kan ook niet, want carnaval is geen Rooms-Katholiek feest. Het mist daarvoor een religieuze achtergrond zoals die Pasen en de Vasten wel kennen. De Rooms Katholieke Kerk heeft door de eeuwen heen gedoogd. Nergens is dan ook geregeld wanneer het feest officieel begint. Opvallend is dat in plaatsen waar het feest pas na de Tweede Wereldoorlog is geintroduceerd het veelal op zaterdag al begint. In die plaatsen kon en mocht rekening worden gehouden met de vrije zaterdag die in 1961 is ingevoerd. In plaatsen waar het feest ouder is, kende men dat fenomeen niet zodat het pas op zondag kon beginnen.
Doe er de zaterdag maar bij, dan duurt het allemaal wat langer.

Karel de Rooij, - 14-05-’10 09:50
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.