Albinoni’s Adagio

Toen muziekwetenschapper en uitgever Remo Giazotto (1910-1998) eind jaren vijftig nieuw werk van Tomaso Giovanni Albinoni (1671-1751) op het spoor kwam, was dat natuurlijk groot nieuws - zo vaak komt het immers niet voor dat het oeuvre van een beroemd barokcomponist wordt uitgebreid. In de door bombardementen grotendeels vernietigde archieven van de Saksische Staatsbibliotheek in Dresden had Giazotto een manuscript opgediept, dat deel zou hebben uitgemaakt van een nog niet bekende sonate. Erg omvangrijk was het niet: de compositie bestond uit slechts een baslijn en enkele maten voor de violen. Giazotto was bijzonder enthousiast en besloot om het werk af te maken. Hij kwam op de proppen met een trage, gedragen melodie, en voegde extra strijkers en een orgel toe.
 
Al direct zetten critici vraagtekens bij zijn ontdekking en orkestratie. Giazotto hield voet bij stuk en bleef bij zijn verhaal. Bovendien was zijn reputatie onomstreden: hij was uitgever van ‘Rivista musicale italiana’ (later ‘Nuova rivista musicale italiana’, een Italiaans kwartaalblad voor klassieke muziek), werkte als Hoofd Muziek bij de Italiaanse staatsomroep RAI en was hoogleraar muziekgeschiedenis aan de universiteit van Florence. Verder schreef hij een aantal doorwrochte biografieën over onder andere violist en componist Giovanni Battista Viotti en Antonio Vivaldi, en stond hij bekend als dé Albinoni-kenner bij uitstek, wiens oeuvre hij gedetailleerd in kaart bracht.
 
Het door Giazotto ontdekte stuk, bekend geworden als ‘Adagio in G-mineur voor orgel en strijkers’ of kortweg ‘Albinoni’s Adagio’, groeide in korte tijd uit tot een publieksfavoriet. De treurige, golvende muziek met violen die als gracieuze zeemeeuwen boven de golfslag van het aanzwellende orgel rondcirkelen, raakten de harten van miljoenen luisteraars en werd gebruikt in tal van films, series, commercials en noem het maar op. Het adagio schopte het in korte tijd tot de canon van de populaire klassiek muziek - geliefd maar ook verguisd door zijn zoete stroperigheid (een element waar overigens Mantovani enkele jaren later gretig mee aan de haal ging).
 
Enkele jaren voor zijn dood in 1998 biechtte Giazzotto op dat hij ‘Adagio in G-mineur’ inderdaad zelf had geschreven; het verhaal dat hij het onvoltooide werk na jaren research in 1958 wist op te sporen, had hij compleet uit zijn duim gezogen. Een grote verrassing was deze onthulling al niet meer: in 1990 bleek uit onderzoek, uitgevoerd door de bibliotheekmedewerkers zelf, dat de bibliotheek in Dresden nooit een dergelijk onvoltooid Albinoni-manuscript in zijn bezit had gehad. En zo is de vreemde situatie ontstaan dat Albinoni de geschiedenis is ingegaan dankzij ‘Adagio in G-mineur’, waarvan hij geen noot op papier heeft gezet.
 
Tal van artiesten hebben zich laten inspireren door het adagio. Sommigen hebben zich zelfs gewaagd aan een begeleidende tekst of aan metal-uitvoering, terwijl anderen wat dichter bij de bron bleven. In dit zipje (wisselende bitrate vanaf 192 kbps, 118 MB, hier een WeTransfer-link) vind je een flinke handvol varianten. De uitvoering van de Berliner Philharmoniker (onder leiding van Herbert von Karajan) klinkt zoals het adagio moet klinken, maar de versies van onder andere Ekseption, DJ Tiësto, Nana Mouskouri, Lara Fabian, Yngwie Malmsteen en The Doors laten een (soms wel heel!) afwijkend geluid horen...

Admin Maandag 29 Maart 2010 at 11:07 pm | | klassiek
Gebruikte Tags: ,

vier reacties

Dit is wel leuk (die hele serie is het kijken waard) zie je het Adagio een beetje uitgekleed om ‘contrary motion basslines’ uit te leggen.

http://www.youtube.com/watch?v=AVhQJZuFU..

Lars, (E-mail ) - 30-03-’10 00:15

Goh, nooit geweten, en ik heb veel uitvoeringen van Adagio in huis, waaronder die van Renaissance en Ekseption. Een van de mooiste: Tomita – Adagio Of The Sky van het Dawn Chorus album. Andere bekende: Luise Tucker met Graveyard Angel (Midnight Blue album, groot in 1982)
soundclip:
http://www.wellscope.f2s.com/Louise%20Tu..

Thanks, Marcel

Marcel, - 30-03-’10 08:44

@ Lars dank voor de YouTube-link; ik ga die serie eens fijn volgen!

@ Marcel Uitvoeringen van Ekseption en Renaissance zitten in het zipje, naar Tomita en Louise Tucker ga ik op zoek, dank voor de tip!

Araglin, - 30-03-’10 10:35

Leuk verhaal achter een populaire klassieker. Vind inderdaad de uitvoering van Tomita geweldig. Overigens zijn veel bewerkingen van Tomita er niet slechter van geworden.

Michael, (E-mail ) (URL) - 31-03-’10 09:02
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.