In Holland staat een huis

Wij Nederlanders zijn niet zo chauvinistisch als het om onze muziek gaat. De export van Nederlandse muziek levert weliswaar jaarlijks zo'n 35 miljoen euro op (waarvan de helft op rekening komt van dance), maar om nu te zeggen dat deze muziek typisch Nederlands is, nou nee. In bijvoorbeeld het doorwrochte 'World Music: The Basics' laat de Amerikaanse auteur Richard Nidel talloze landen en kenmerkende artiesten de revue passeren. Nederland wordt echter niet genoemd - wel België en Duitsland. En als je er over na denkt: bestaan er überhaupt wel artiesten die putten uit typisch Nederlands cultureel erfgoed? Het Gelderse Heidevolk zingt bijvoorbeeld over allerhande lokale legenden en duikt diep in de heidense geschiedenisboeken, maar de muzikale wortels zijn verankerd in metal. Iets dergelijks geldt ook voor groepen als Fungus of Wolverlei, die met name putten uit vooral de Engelse folktraditie.

Misschien leg ik de lat te hoog en is het beter om te veronderstellen dat typisch Nederlandse muziek niet bestaat, maar dat nummers als '15 miljoen mensen', 'Dromen zijn bedrog' of 'Een vlieger' prima voldoen. Als je echter enige moeite doet, is er veel meer op te diepen. Zo bracht Philips In de jaren negentig onder de noemer 'Dutch Masters' een groot aantal albums uit met klassieke muziek, gedirigeerd of vertolkt door Nederlandse musici. Als smakelijk lokkertje zag eind jaren negentig het - inmiddels - niet meer verkrijgbare album 'In Holland staat een huis' het licht, dat een bonte verzameling 'oud-Hollandse' liederen bevatte.

Fraai zijn bijvoorbeeld de zes barok-achtige variaties op het kinderliedje 'In Holland staat een huis', gearrangeerd door Hugo de Groot (1897-1986) en uitgevoerd door het Reicha Quintet. Andere klassiekers zijn onder meer 'Aan de Amsterdamse grachten', in 1955 geschreven door Pieter Goemans (1925-2000), en 'Ik hou van Holland', in de uitvoering van Christina Deutekom (1931). Bijzonder (en dan vooral uit historisch oogpunt) is de orgelvariatie op 'Merck toch hoe sterck' (over het beleg en ontzet van Bergen op Zoom) door Feike Asma (1912-1984), in 1968 opgenomen in de Oude Kerk te Amsterdam.

De in de jaren vijftig wereldberoemde zangeres Aafje Heynis (1924) zingt diverse kinderliedjes, terwijl het Koninklijk Concertgebouworkest zich in een opname uit 1939 waagt aan 'Oudnederlandse dansen Opus 46: Saltarelle' van de Duits-Nederlandse componist en dirigent Julius Röntgen (1855-1932). Ton Koopman (1944) clavecimbelt zich door 'Een linde groen', geschreven door Jan Pieterszoon Sweelinck (1562 -1621). Laatstgenoemde woonde en werkte 400 jaar geleden op de Amsterdamse Wallen rond het Oudekerksplein en schreef een lied over de lindebomen op dit plein - die er nog altijd staan.

En tot slot (en dan heb ik nog lang niet alles gehad): de 'Piet Hein Rapsodie' van componist en dirigent Peter van Anrooy (1879-1954). Voor oudere lezers (en ik hoop dat die er zijn) is Van Anrooy ongetwijfeld een bekende naam; hij presenteerde het populaire AVRO-radioprogramma 'Inleiding tot muziekbegrip', schreef een groot aantal boeken en was daarnaast een niet onverdienstelijk componist. In 1900 schreef hij zijn bekendste werk 'Piet Hein Rapsodie', dat net zo goed over iets heel anders had kunnen gaan. Van Anrooy worstelde namelijk al een tijdje met een gelegenheidscompositie, maar slaagde er maar niet in om iets leuks te verzinnen. Zijn leermeester Johan Wagenaar raakte hierdoor zo gefrustreerd dat hij - volgens de overlevering - uitriep: ''Kom op nou, schrijf desnoods iets over de Zilvervloot, maar doe wat!'' Verrek, dacht Van Anrooy, en componeerde vervolgens variaties op 'Piet Hein, Piet Hein zijn naam is klein / zijn daden benne groot', het lied over de Nederlandse admiraal die vooral bekend is geworden door de verovering van de Spaanse zilvervloot  in 1628.

Luister zelf: 'In Holland staat een huis' (320 kbps, 103 MB - hier een WeTransfer-link voor de liefhebber).

arnold Zondag 18 April 2010 at 6:15 pm | | klassiek
Gebruikte Tags: ,

twee reacties

Leuk stukje… kun je dit even verbeteren:
Peter van Anrooy (1979-1954).

Marcel, - 19-04-’10 10:40

Ahja, een 19 moest een 18 zijn… Aangepast & thanks!

Araglin, - 19-04-’10 11:17
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.