Nederlandse muziekcultuur

Concertje hier en daar, deadlines, vergaderingen, massagecursussen - drukdrukdruk. En dat betekende helaas dat het stof zich op Araglin.nl al enigszins in de hoekjes begon op te hopen. Ik speelde even met de gedachte om voor de vuist weg wat stukjes te tikken over Stichting Brein (die usenetcommunity FTD momenteel het vuur na aan de schenen legt), de onrust over de ACTA-plannen, Apple dat de komst van Spotify naar Amerika geniepig aan het dwarsbomen is of over een of ander onderzoek waaruit blijkt dat downloaden heel goed is voor de muziekindustrie, maar de waarheid gebiedt me te zeggen dat ik het een beetje heb gehad met dergelijke berichten - het is schrijven tegen de bierkaai.

Over één ding maak ik me echter wel enigszins zorgen: de culturele plannen van het nieuwe kabinet. Niet omdat het verkeerd zou zijn het huidige subsidiestelsel eens grondig tegen het licht te houden, maar omdat ik veeleer het gevoel krijg dat er sprake is van 'symboolpolitiek', waarbij middels grote woorden een bloed ruikende achterban tevreden wordt gesteld; orkesten worden opgeheven, concertkaartjes duurder en kunstenaars moeten vooral zichzelf zien te bedruipen (zie ook hier).

Eerder deze week las ik in NRC Handelsblad een ingezonden brief annex artikel van Jörgen van Rijen, solotrombonist en voorzitter van de Artistieke Commissie van het Koninklijk Concertgebouworkest, waar ik me helemaal bij aansluit - net zoals overigens het merendeel van de leden van het Concertgebouworkest. De volledige brief vind je na de cut. Ik ben benieuwd naar je reactie!

[Deze ingezonden brief van Jörgen van Rijen,verscheen eerder in NRC Handelsblad, 5 oktober 2010, pagina 7.]

Afbraak van de Nederlandse muziekcultuur

Geschokt heb ik, musicus van het Koninklijk Concertgebouworkest, kennisgenomen van de bezuinigingsplannen op kunst en cultuur. Dat er bezuinigd moet worden, is helder en ook dat de culturele sector daaraan zijn deel moet bijdragen. Maar dat op deze manier een substantieel deel van de Nederlandse muziekcultuur zomaar wordt afgeschaft, is onacceptabel.

Er wordt gesproken over het opheffen van het MuziekCentrum van de Omroep. Dat betreft dus het Radio Filharmonisch Orkest, de Radio Kamer Filharmonie, het Groot Omroepkoor en het Metropole Orkest. Daarnaast moet er meer dan 20 procent bezuinigd worden op de rest van de cultuur (de omroeporkesten vallen niet onder de cultuurbegroting). Daarbij worden de musea en bibliotheken ontzien. Dat betekent dat die bezuinigingen bijna volledig uit de podiumkunsten moeten komen, waardoor hiervan tot 40 tot 50 procent moet verdwijnen.

Dit zijn draconische maatregelen die uiteindelijk helemaal niet zoveel geld opleveren, maar wel een groot deel van de Nederlandse muziekwereld om zeep helpen. Waarom zo onevenredig zwaar de cultuursector getroffen? Natuurlijk wordt ook op andere vlakken bezuinigd, maar per sector gaat het daarbij om enkele procenten. Waarom dan in de muziekwereld het tienvoudige?

Wij hebben in Nederland een fantastische kwaliteit en diversiteit aan cultuur, maar er is ook al veel bezuinigd de laatste jaren. De partijen die in dit beoogde kabinet zullen komen, hebben hun mond vol van het bewaken van de Nederlandse normen en waarden. Maar wat is het dan tegenstrijdig om de Nederlandse cultuur grotendeels af te schaffen!

Zonder volledig te willen zijn, noemen wij hier een paar redenen waarom dit niet mag gebeuren:

Het is totaal buitenproportioneel, 40 tot 50 procent van het totaal, tegen hooguit een paar procent in andere sectoren.

De radio-orkesten behoren tot de internationale top. Nederland heeft een unieke kwaliteit van orkesten. Dit is net zo goed cultureel erfgoed als een schilderij of een boek. Een partituur van Mozart of Beethoven bestaat alleen pas als hij tot klinken wordt gebracht, anders is het dood papier. Het opheffen van een orkest of koor is als het in brand steken van een schilderij, wat weg is, is kapot.

Het Metropole Orkest is uniek in zijn soort in de wereld.

Het groot omroepkoor is het enige grote professionele koor in Nederland. Zonder dit koor kunnen orkesten geen grote symfonische werken met koor spelen.

Er is nog steeds een groot publiek voor vele vormen van muziek. Alleen een concertzaal als het concertgebouw trekt per jaar al meer dan 700.000 bezoekers.

Al deze orkesten genereren ook werkgelegenheid. Rondom concertbezoek wordt gegeten, gedronken, gewinkeld etc… er is een hele schil van bedrijfjes die draaien op de culturele sector.

Het vestigingsklimaat in grote steden hangt sterk samen met het cultureel aanbod. Wij willen toch dat grote bedrijven zich in Nederland vestigen?

Het Koninklijk Concertgebouworkest werd vorig jaar verkozen tot beste orkest ter wereld door de internationale pers. Deze positie hebben wij kunnen bereiken door een rijk Nederlands muziekleven. De top van een piramide valt naar beneden als je de basis wegslaat.

Waarom wordt de culturele sector regelmatig afgedaan als linkse hobby? Wat is er mis met mensen die plezier, voldoening of troost beleven bij het bezoeken van een concert? Dat de cultuursector commerciëler moet werken en meer eigen inkomsten moet genereren, is een goed idee. Daarmee kan ook zeker een behoorlijke bezuiniging worden behaald. Maar helemaal zonder subsidie kunnen de orkesten niet overleven.

Krijgt een sector voortaan alleen subsidie als een meerderheid van de Nederlanders eraan deelneemt? Is het niet per definitie zo dat als je iets specifieks doet, dat dat altijd voor een minderheid is, voor de groep die de achtergronden en interesses heeft om deze inhoud te consumeren? Is het daarmee dan niet waardevol en heeft het geen bestaansrecht, alleen vanwege het feit dat er niet meer dan 50 procent van de Nederlanders naar kijken of luisteren? Of dit nu over een mooie documentaire, een toneelstuk, kunstwerk of muziekstuk gaat – moet alles zo makkelijk en hapklaar worden dat er altijd een meerderheid van de Nederlanders achteraan host? Iedereen hoort op een bepaald terrein van zijn interesses wel tot een minderheid. Maar de culturele sector met musici, acteurs, kunstenaars en publiek is wel een heel grote minderheid waar miljoenen mensen per jaar bij betrokken zijn. Is het niet veel prettiger voor een maatschappij dat de meerderheid ook een heel grote minderheid zijn bestaan gunt?

Op deze manier verwordt Nederland tot een lelijk, vervelend, schraal en kaal land, waar middelmaat de norm is en waarin de charme, tolerantie en alles waar de wereld Nederland altijd om heeft gewaardeerd, langzamerhand verdwijnt ten faveure van eigen belang en een beetje meer gewin.

Wij vragen het beoogde kabinet met klem om deze plannen te herzien. Wij begrijpen dat er ook in de muziekwereld bezuinigd moet worden, maar wel graag met een normale maat.

[Deze ingezonden brief van Jörgen van Rijen,verscheen eerder in NRC Handelsblad, 5 oktober 2010, pagina 7.]

arnold Maandag 11 Oktober 2010 at 12:20 am | | Standaard

Eén reactie

Als alleen die zaken subsidie krijgen waar meer dan 50% van de Nederlanders aan mee doet, moet je ook de hele politiek opheffen gezien het opkomst-percentage. Dat zou pas een bezuiniging zijn …….

Bart, (E-mail ) - 12-10-’10 22:39
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.