50 Jaar Top 40

Vandaag (2 januari 2015) is het precies vijftig jaar geleden dat de allereerste Top 40 van start ging, toen gepresenteerd door Willem van Kooten (beter bekend als Joost den Draaijer). Het vijftigjarig jubileum van de Top 40 wordt luister bijgezet met een speciaal setje van tien postzegels (met fragmenten uit de songteksten van de tien meest succesvolle Nederlandse Top 40-artiesten), de zes cd’s tellende verzamelaar ‘50 Jaar Top 40#1 Hits’, een gouden jubileumeditie van het Hitdossier en de lancering van de online zender Top 40 Radio.

En dan is er nog het door Martijn van Stuyvenberg geschreven jubileumboek ‘50 jaar Top 40 – Nederlands bekendste hitlijst van toen tot nu’. Het boek wordt door Kosmos Uitgevers in de markt gezet als ‘het ultieme jubileumboek met vele interviews, foto’s, anekdotes en opmerkelijke feiten. Het boek geeft een prachtig tijdsbeeld van de Lijst der Lijsten. Maar dat niet alleen, ook de veelbewogen geschiedenis van de popmuziek in Nederland komt aan bod.”

En om maar gelijk met het slechte nieuws te beginnen: ‘50 jaar Top 40’ maakt deze verwachtingen niet waar. Het is een bladerboek geworden met oppervlakkige interviews, nietszeggende citaten van bekende Nederlanders en wat lukrake artiestenportretten.

‘50 jaar Top 40’ is verdeeld in vijf hoofdstukken, die elk tien jaar bestrijken. Elk hoofdstuk bevat een interview met de presentatoren van de Top 40 in die periode, een portret van de ‘Artiest van het Decennium’ (allemaal Nederlandse artiesten, onder wie BZN, André van Duin, Marco Borsato en Vengaboys), de ‘Hit van het decennium’ (wederom alleen Nederlandse artiesten), de terugblikken ‘Hoe is het nu met…’ en wat weetjes, cijfers en de onvermijdelijke bekende Nederlanders, die iets roepen over hun favoriete liedje.

Het boek is geschreven in opdracht van de Stichting Nederlandse Top 40 en dat betekent dus dat er geen onvertogen woord valt; iedere artiest vindt het geweldig dat hij of zij ooit een Top 40-hit heeft gescoord en is dankbaar dat zijn of haar carrière nog altijd op de rails staat. En iedere Top 40-presentator roept hoe eervol het wel niet wel was om deze hitlijst te mogen presenteren.

Als je tussen de regels doorleest, blijkt dat het er allemaal wel wat minder geweldig aan toe ging dan wordt voorgespiegeld. Zo vertelt Jan Veen (presentator van 1968-1970) dat hij het veld moest ruimen nadat hij werd beticht van ‘een dictatoriaal bewind’. In een gesprek met Ferry Maat lees je opeens dat hij moest stoppen met de Top 40-presentatie ‘omdat Veronica haar lijst terugwilde en dat werd beklonken door Lex Harding en Tros-chef Hugo van Gelderen’. Ehh… wat? Hoezo? Wat gebeurde er dan? En hoe zit het met ‘het gerotzooi met verkoopcijfers’, dat door diverse Top 40-presentatoren wordt aangehaald? Schrijver Martijn van Stuyvenberg gaat nergens dieper op in en blijft hangen in nietszeggende gesprekjes, die probleemloos een plekje zouden kunnen vinden op de Privé-pagina’s van de Telegraaf.

Helemaal erg zijn de muzikale herinneringen van bekende Nederlanders, die niets toevoegen en overkomen als het resultaat van een middagje rondbellen. Of het nu gaat om Carry Tefsen (‘Ik hield me nooit zo bezig met de hitlijsten’), Susan Smit (‘De soundtrack van Dirty Dancing kende ik van minuut tot minuut uit mijn hoofd. Patrick Swayze, woe-hoe!’) of Chantal Janzen (‘Ik deed op mijn kamer de meiden van Frizzle Sizzle na en dan was ik Mandy.’), het is vooral vermoeiend. Het leukste zijn nog de ‘Hoe is het nu met…’-gedeeltes, waarin onder anderen The Shorts, Hanny en Berdien Stenberg de revue passeren – hoewel in het stukje over Stenberg met geen woord gerept wordt over haar politieke carrière.

‘50 jaar Top 40’ is helemaal geen ultiem jubileumnaslagwerk, maar een kleurrijk vormgegeven, zwabberend geschreven boek dat nergens de diepte ingaat en het vooral gezellig wil houden. Voor wie geen behoefte heeft aan moeilijke verhalen, gedegen research en vooral een uurtje lekker hersenloos nostalgisch wil bladeren, is het een prima boek (hoewel YouTube hiervoor wellicht een betere - en goedkopere - optie is).

Wie de lat iets hoger legt, is echter veel beter af bij een van de boeken van Johan van Slooten, zoals ’50 Jaar Nummer 1-hits’, ‘500 nr. 1 hits uit de Top 40’ of ’30 jaar nummer 1-albums’. Helaas niet meer in de (online) boekwinkels te vinden, maar vast nog wel tweedehands verkrijgbaar.

Araglin Vrijdag 02 Januari 2015 at 01:56 am | | review, Standaard
Gebruikte Tags: ,

zeven reacties

Bedankt voor de tip om dit boek maar links te laten liggen !! Ik ben over het algemeen niet zo’n fan van dit type boeken (meer een reklame-uiting, geen kritische noot te vinden ….) En dan die “BN”-ers die ook weer worden aangehaald om iets te roepen over “hun ervaring” …. ik vind dat je die mensen toch al teveel ziet en hoort in de vele TV-programma’s en shows. Teveel aandacht mijns inziens ….
Over boeken gesproken: heb je het boek van David Byrne “How music works” al gelezen? Ik heb het met kerst gekregen in de nederlandse editie. Ben er net in begonnen, maar tot nu toe zeer onderhoudend .. :)

MSH, - 02-01-’15 19:51

Helemaal mee eens – hoewel ik iedereen aanraad om ’50 Jaar Top 40’ toch vooral eerst zelf even door te bladeren (in de boekhandel of online). :-)

Een review van Hoe Muziek Werkt staat op de planning! Kocht ‘m direct toen de vertaling een paar maanden geleden verscheen. Tipje van de sluier: erg interessant!

Araglin, - 02-01-’15 20:53

Je hebt het boek duidelijk niet goed gelezen, vriend… Er zijn wel degelijk artiesten die duidelijke kritiek leveren op de Lijst der Lijsten. Lex Harding geeft toe dat er gesjoemeld werd, Bennie Jolink hoe ze er (volgens hem) in Hilversum voor zorgden dat Normaal niet op 1 kwam en dat hij er geen barst van gelooft dat de ‘Gays ’n Dulls’ hen van de eerste plek afhielden, Gerard Joling vertelt dat de Top 40 hem en heel veel andere artiesten niet altijd gunstig is gezind, Jan Smit zegt dat hij ervan baalt dat hij niet aan de criteria voldoet en om die reden de Top 40 niet serieus neemt… Beetje makkelijke recensie dit…

Frans de Waal, - 06-01-’15 13:25

Hoi Frans, mijn kritiek is niet dat die kritiek ontbreekt, maar dat er door de auteur niets mee wordt gedaan. Lex Harding vertelt inderdaad over gesjoemel – maar hoe het nu precies zit, dat wordt niet duidelijk. En de uitspraken van Bennie Jolink, Jan Smit en Gerard Joling blijven in het luchtledige hangen – hoewel ik zelf denk dat ze gewoon waar zijn. Maar wederom: auteur Martijn van Stuyvenberg gaat hier niet op in, waardoor deze opmerkingen zelfs wat zuur kunnen overkomen.

Araglin, - 06-01-’15 14:22

Leuk om even door te bladeren inderdaad, voor de rest niet heel speciaal nee..

Geluidsapparatuur Amsterdam, (URL) - 06-01-’15 15:30

Je kent de journalist in kwestie duidelijk niet. Het is een uitstekende muziekjournalist met 20 jaar ervaring die zeker zal doorvragen als daar om wordt gevraagd. Echter, de routiniers die hij in zijn boek heeft opgenomen laten natuurlijk nooit het achterste van hun tong zien. Zelf heb ik als muziekliefhebber van Nederlandstalige acts en bands juist genoten van de verhalen achter al die grote top 40 hits, waaruit steeds blijkt dat toeval de grootste rol speelde. Jouw kwalificatie ‘pagina privé’ is heel makkelijk en uiterst kortzichtig, zeker niet terecht en doet de auteur ruimschoots tekort. Maar goed, ieder zijn vak en ieder z’n mening!

Frans de Waal , - 06-01-’15 19:44

Het gaat er niet om hoe ervaren de journalist in kwestie is, het gaat erom dat dit boek is geschreven in opdracht van de Stichting Top 40 en overduidelijk een gezellig jubileumboek moest worden. De routiniers die de revue passeren laten zich wel enigszins uit over ‘misstanden’ – hoewel dat een heel groot woord is – maar het valt niet binnen het bestek van dit boek om daar dieper op in te gaan. Precies zoals je zelf zegt: ‘een auteur die zeker zal doorvragen als daar om wordt gevraagd’ – en daar is dus niet om gevraagd. Zie ook de voorbeelden die ik geef. De verhalen over de artiesten van vroeger zijn echter zeker interessant om te lezen, maar de portretten van de artiesten van het decennium hebben niet altijd evenveel om het lijf, en dat geldt zeker voor die quotes van bekende Nederlanders over hun favoriete Top 40-hit. Kortom, ik heb het gevoel dat er veel meer in dit boek had gezeten…

Araglin, - 06-01-’15 21:32
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.