Antonin Dvorák

Er was iets grondig mis met Antonin Dvorák (1841-1904). Hij leed niet aan een of andere rare ziekte, was niet zwaar depressief of diep getergd door innerlijke demonen. Integendeel, Dvorák was vrijwel altijd in een goed humeur en schreef voor het merendeel vrolijke composities (gebaseerd op Boheemse volkswijsjes). Hij groeide op het platteland van Tsjechië, verhuisde op zijn zestiende naar Praag en werd uiteindelijk docent compositieleer aan het Praags conservatorium. Johannes Brahms was groot fan van de muziek van Dvorák, en bracht hem in contact met in die tijd bekende dirigenten en zorgde ervoor dat zijn werk werd uitgegeven.

Op de foto's die van Antonin Dvorák bekend zijn, ziet hij eruit als een goedmoedige lobbes. En die indruk klopt volgens mij wel: hij hield van een glaasje op zijn tijd, was een groot liefhebber van treinen en een gezellige vader voor zijn zes kinderen. Op zijn 51-ste werd hij gevraagd als artistiek leider voor het toen net opgerichte 'National Conservatory of Music' in New York. Aanvankelijk had hij daar niet zoveel zin in, maar het riante salaris trok hem uiteindelijk over de streep. Hij hield het drie jaar vol in Amerika, en schreef er zijn bekendste stuk, symfonie nr. 9 'Uit de nieuwe wereld', waarin hij elementen uit de Slavische muziek mengde met 'negrosprirituals' en Indiaanse muziek; het derde deel (scherzo) is volgens Dvorák een muzikale interpretatie van een Indiaans dansfeest in het oerwoud - ik hoor het niet, maar ik ben dan ook geen indiaan.

Overigens was Dvorák verzot op de New Yorkse haven en kon hij uren naar de binnenkomende en vertrekkende stoomboten kijken, net zoals hij dat op het station van Praag deed met treinen. Teruggekeerd in Tsjechië werd hij directeur van het conservatorium in Praag, schreef in 1901 de succesvolle sprookjesopera 'Rusalka' en stierf in 1904. Zoals gezegd is 'Uit de nieuwe wereld' zijn bekendste symfonie: bij vlagen lekker lawaaierig en ongetwijfeld klinkt het roffelende slotstuk (vaak misbruikt in films en commercials) je bekend in de oren. Luisteren doe je hier.

peter Woensdag 01 Maart 2006 at 11:58 pm | | klassiek

negen reacties

Dank voor de YSI! :-)

Bob, - 08-03-’06 23:19

bedankt nu kan ik beter mijn werk maken door deze info

ik, - 30-03-’07 21:20

Jammer dat deze nogal verkorte biografie over deze grote Boheemse meester weer de bekende vooroordelen van stal haalt, zoals dat zijn muziek gebaseerd zou zijn op Boheemse volkswijsjes en een goedmoedige lobbes zou zijn. Denk de schrijver nu werkelijk dat (als Brahms w?l een groot meester is) Brahms hem daarom kon waarderen? Integendeel, Brahms zag in hem een geestverwant. Dvorak verkeerde dan ook in de hoogste intellectuele en wetenschappelijke kringen. En dat was niet om zijn vermeende na?eve aard. Zijn muziek is dan ook hoogst gecompliceerd en wel doordacht. Hij was daarnaast zeer ge?nteresseerd in de moderne techniek en om die reden o.a. in de New Yorkse haven te vinden. Dat tenslotte geen Indiaanse klanken zijn te horen in de symfonie in e-klein klopt volkomen. Ook dat is weer zo?n mythe. Lees wat Dvorak daarover aan zijn leerling Novak schreef t.g.v. de uitvoering van het werk in Wenen. De ondertitel ?Uit de Nieuwe Wereld? is nogal eens verkeerd begrepen. Het heeft geen andere betekenis dan ?de groeten aan vrienden en bekenden in de Oude Wereld uit de Nieuwe Wereld?. Kortom: lees eens een goede biografie.

Jacques de Coo, - 03-12-’08 19:26

Beste Jacques, hartelijk dank voor deze (corrigerende) reactie! Je hebt het zelf al over een ‘verkorte biografie’ en ik denk dat zelfs dat al teveel eer is voor dit stukje. Wat ik met dergelijke stukjes (en de entry’s over klassiek vormen slechts een relatief gering gedeelte op mijn log) beoog, is om een laagdrempelige manier eens een klassiek componist in de spotlights te zetten, vaak – en nog sterker dan ik normaal al doe – met een licht humoristische ondertoon. Dat wil niet zeggen dat ik simpelweg maar wat loop te ratelen, maar inderdaad aan de biografie van Dvorak ben ik nog niet toe gekomen… Als jij denkt een beter stukje te kunnen schrijven, leef je uit! (En dit bedoel ik totaal niet sarcastisch of wat dan ook!)

Araglin, - 03-12-’08 22:43

Vanwege een familie relatie van mijn vrouw met de familie Dvorak, mag ik mij meer dan gemiddeld bekend noemen met de achtergronden van’ oom Antonin’
Wij zijn jaren achtereen bezoekers geweest van de herdenkingsconcerten in september in het geboortehuis van de componist. Wij kennen daarom het dorp Nelahozeves en de omgeving goed.
tegenover het familiehuis, voormalige slagerij en herberg, thans museum, staat de kleine dorpskerk waar Antonin van de organist zijn eerste lessen heeft gehad. daar achter, tussen kerk en Moldau, ligt het spoorwegstation. De spoorlijn werd in de vroege jeugd van Antonin aangelegd en ik denk dat de belangsgtelling voor treinen van de kleine jongen in die tijd daardoor gewekt is. Tegenover het huis ligt het kasteel met zijn schilderijen verzameling.
Het kasteel is sinds eeuwen in het bezit van de prinselijke familie Lobcovic.
Als u nog meer interne informatie over de familie wenst, ben ik tot uw dienst !
vriendelijk groetend,
Johan Nibbelke Etten-Leur

Johan Nibbelke, (E-mail ) - 08-02-’09 14:54

Wie had kunnen denken dat de familie Dvorak inmiddels ook tot Nederland reikt? Ik beschik over veel genealogische gegevens van de familie vanaf het begin van de zeventiende eeuw tot op heden, maar dit ontbreekt mij kennelijk. Ik ken het dorpje Nelahozeves ook redelijk, ik was er in november van het afgelopen jaar nog op bezoek. Maar ik moet toch nog even een mythe rechtzetten. De voormalige herberg, annex slagerij, thans museum, is niet het geboortehuis van de grote meester. Dat was huisnr. 12. Bij de aanleg van de spoorlijn werd het in 1847 afgebroken en de familie verhuisde naar nr. 24. In 1851 reed de eerste trein en Dvorak heeft dat intens beleefd. Het is nog steeds een drukke lijn, richting Dresden. Het stationnetje is inmiddels verlaten en erg vervallen. Zakelijk ging het niet geweldig en daarom verhuisde de familie naar Zlonice, waar vader Dvorak een grotere herberg, annex slagerij, pachtte. Dat werd geen succes en hij ging dan ook failliet. Op latere leeftijd kreeg hij nog een vergunning om met zijn cither in openbare gelegenheden te spelen. Hij overleed in armoede in Velvary, waar zijn graf nog is te bezoeken. Tot begin van de jaren negentig van de vorige eeuw was het huidige museum nog eigendom van de familie Lobkowicz, maar die heeft het voor een symbolisch bedrag aan de Dvorakvereniging afgestaan.

Jacques de Coo, - 08-02-’09 16:27

Heel interessant allemaal, en dat meen ik oprecht.
Maar kan iemand mij vertellen of Dvorak ook ooit in Dresden werkzaam is geweest?
Ik hoor/lees het graag.

Kees Lucassen, (E-mail ) - 18-03-’09 21:39

Helaas, voor zover mij bekend is Dvorak nooit in Dresden geweest. Wel is het zo, dat het de eerste buitenlandse stad was waar een van zijn opera?s werd uitgevoerd. Zijn symfonische werken hadden er al eerder ingang gevonden door de toenmalige dirigent Gottl?ber.

Jacques de Coo, (E-mail ) - 18-03-’09 23:17

De familie Nibbelke wilde altijd (!) al heel erg graag geloven een “familie” relatie te hebben met “oom Antonin” ( speelde erfenis hier een belangrijke rol? )
Uw verhaal , heer de Coo, is betrouwbaar. Onze dank hiervoor.

G.Stoop, - 16-05-’14 12:53
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.