Also sprach Zarathustra

Het is misschien wel de meest bekende en tegelijkertijd onbekendste klassieke compositie van de twintigste eeuw: 'Also sprach Zarathustra' van Richard Strauss (1864-1949). Vrijwel iedereen kan het wel meeneuriën, en dat geldt zeker voor wie de film '2001: A Space Odyssey' (1968) heeft gezien. De magistrale klanken vormen in feite slechts de opmaat (van amper twee minuten) tot een volledig orkestwerk. Of liever gezegd: een toondicht naar de eigenzinnige en gelijknamige filosofische uiteenzetting van Friedrich Nietzsche (1849-1900).

Strauss vond dat muziek een verhaal moest vertellen, een boodschap moest bevatten, en zag het als een uitdaging om de teksten van Nietzsche om te zetten in muziek en selecteerde acht hoofdstukken: 'Von den Hinterweltlern', 'Von der großen Sehnsucht', 'Von den Freuden- und Leidenschaften', 'Das Grablied', 'Von der Wissenschaft', 'Der Genesende', 'Das Tanzlied' en 'Das Nachtwandlerlied'. Het is natuurlijk vrij lastig om filosofische ideeën in muziek te veranderen en 'Also sprach Zarathustra' laat zich dan ook veeleer omschrijven als een kleurrijk, zwaar aangezet muzikaal drama in een romantische traditie. Strauss begon met componeren op 4 februari 1896 en ruim een half jaar later was hij klaar. Tijdens zijn talrijke concertreizen door Europa bracht hij het stuk veelvuldig ten gehore, waarbij het publiek enthousiast het podium beklom om al stage divend hun waardering te laten blijken. Nu ja, bij wijze van spreken dan, want Strauss was een nogal bedaarde man, die tijdens het dirigeren op een stoel voor het orkest zat, en af en toe eens wat met zijn stokje zwaaide. Sterker nog, volgens Strauss hoefde een goede dirigent zijn linkerduim nooit uit zijn vestzak te halen.

Luister naar de volle 36 minuten van 'Also sprach Zarathustra', uitgevoerd door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Herbert von Karajan.

peter Dinsdag 04 Juli 2006 at 11:19 pm | | klassiek

Eén reactie

heeeee

Die staat hier in de platenkast gewoon op LP. Althans: de versie met William Steinberg als dirigent, en het Boston philharmonisch die het zaagwerk doet.

kratarknathrak, - 05-07-’06 04:11
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.