Krontjong

Eigenlijk dacht ik dat krontjong gewoon Indonesische rock was met wat Javaanse invloeden, maar na een bezoekje aan de Pasar Malam in Den Haag moest ik mijn beeld drastisch bijstellen... Tijd voor een duik in het verleden! Begin 17e eeuw waren er verschillende handelsroutes naar het Verre Oosten. Een van de bekendste routes liep via Portugal. Op deze manier kwamen niet alleen typische Europese invloeden in Azië terecht, maar ook de Europeanen zelf.

Een groot aantal Portugezen besloot zich te vestigen in met name Indonesië. Vanuit uitvalsbasis Malakka onderhielden zij handelsrelaties met India, China en enkele Indonesische eilanden. Nadat de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) de Portugezen een kopje kleiner had gemaakt, werden zij overgebracht naar het nieuw-gestichte handelscentrum van de VOC, Batavia.

In 1611 schonk de VOC de zogenoemde mardijkers (vrijgelaten Afrikaanse, Indiase en Aziatische slaven van de Portugezen, die zich tot het Christendom hadden bekeerd) een stuk land. Dit gebied, kampong Toegoe, lag ongeveer 12 kilometer ten noordoosten van Batavia en ontwikkelde zich tot een smeltkroes van allerlei culturen. De inwoners van Toegoe ontwikkelden een geheel eigen muziekcultuur: een mix tussen Portugese, Javaanse en Polynesische tradities. Oftewel: de krontjong. Dit genre werd door zeelui uit de nabijgelegen havenstad Tandjong Priok verder verspreid.

Krontjong wordt traditioneel gespeeld op twee krontjongs (vijfsnarige ukeleles), gitaar, viool, fluit, percussie, eventueel een contrabas of cello en een zanger(es). Aanvankelijk werd er enigszins neerbuigend gedaan over krontjong, maar langzamerhand gingen tallozen overstag. Krontjong is anno 2007 voor elke Indo en veel Nederlanders met Indisch bloed de muziek van hun geboortegrond. Echte krontjongartiesten waren er nauwelijks in Nederland - op een paar uitzonderingen na, zoals George de Fretes (1921-1981), een Nederlander met Molukse wortels, die wereldberoemd werd met zijn Royal Hawaiian Minstrels.

Vanzelfsprekend loop ik met grote stappen door de krontjonggeschiedenis; wie nieuwsgierig is geworden, vindt hier meer informatie. Luister tijdens het lezen naar 18 krontjongklassiekers (onder meer 'Eiland Ambon' van De Fretes en 'Krontjong Si Kapok' van R. Maroeti) – 128 kbps, 50 MB.

peter Woensdag 30 Mei 2007 at 10:09 pm | | interessant

Eén reactie

Bedankt voor je uitleg! Als kind veel van deze muziek meegekregen, maar nooit de achtergrond hiervan geweten. Ja ik wist dat het uit Indonesie kwam. Maar geeneens dat het krontjong heette. Het is wel allemaal heel herkenbaar wat ik hoor. Even genieten met een Bintang erbij!

Kees Hond, - 31-05-’07 17:36
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Om geautomatiseerde spam te voorkomen, vraag ik je vriendelijk om de volgende vraag te beantwoorden.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.