Het zou nog twee jaar duren voordat ik de boeken zou lezen. En twaalf jaar voordat de trilogie in de bioscoop te zien zou zijn. Bij de naam Gandalf doemt dan ook geen bebaarde tovenaar voor mijn geestesoog op, maar Oostenrijker Heinz Strobl. Ik kocht zijn tweede album ‘Visions’ op een rommelmarkt, nieuwsgierig gemaakt door de hoes en de songtitels. Ik was net tot de conclusie gekomen dat Top 40-muziek leuk is, maar ook wat saai en weinig uitdagend en Gandalf bevestigde me in mijn mening. Want wat een album – evocatief, bezwerend en 30 jaar na dato nog altijd betoverend.
[26] Gandalf – Visions (1981) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Je komt ze vaak tegen in new age- en gezondheidswinkels: cd’s met natuurgeluiden, al dan niet aangevuld met subtiele piano- of synthesizerklanken. Meestal gaat het om albums in de zogeheten Solitudes-serie van de Canadees Dan Gibson, opgehangen aan een bepaald thema (zoals bijvoorbeeld rondbanjeren op een Afrikaanse steppe terwijl je achtervolgd wordt door een hongerige miereneter).
Zo af en toe wil ik best wel eens een dergelijk cd’tje opzetten en onderuit gezakt op de bank geluiden uit een willekeurig tropisch regenwoud over me heen laten komen: een regenbui, getjilp van vogels, geruis van de wind, een schuifelende boa constrictor en wat dies meer zij. Het probleem is alleen dat er - vaak als je er net lekker inzit - een of andere brulkikker of een ander raar beest met het nodige lawaai voorbij komt hoppen waardoor de sfeer direct de nek om wordt gedraaid.
Als je eenmaal een raar geluid heb gehoord, ga je je toch afvragen wat dat nu precies was. En dat heeft weer te maken met het feit dat er in Nederland geen regenwouden te vinden zijn en dergelijke geluiden dan ook niet in ons ‘systeem’ zitten. Klinkt logisch, nietwaar? Ik heb me dan ook altijd afgevraagd waarom die cd’s met natuurgeluiden steevast ergens heel ver weg zijn opgenomen. Ik zou gewoon met mijn bandrecorder op de Veluwe of Lage Vuursche gaan zitten. Of op een Waddeneiland.
Maar goed, om een lang verhaal kort te maken: onlangs kocht ik een pakje darjeelingthee in een reformwinkel en neusde onwillekeurig met een scheef oog door het bakje met cd’s – het is sterker dan ik. En tussen de albums met dolfijnen, Afrika-geluiden en - ik verzin het niet - kikkers, stuitte ik op 'Wadden – Sands and Seagulls'. Het zou toch niet… En jawel: bijna een uur lang geklots van de Noordzee en het gekrijs van zeemeeuwen. Heerlijk. Er kan zo een stempel op: ‘Natuur van eigen bodem. Goedgekeurd door Geert’.
Alleen: toen ik op ooit eens een paar dagen op vakantie was op Terschelling, reed ik tot mijn afgrijzen per ongeluk een zeemeeuw aan. Of eigenlijk reed ik er gewoon overheen. Met de fiets. De zeemeeuw in kwestie hinkte wat, wapperde boos met zijn vleugel, maar mankeerde verder niets. En tijdens het luisteren beleef ik dat moment opnieuw - en opnieuw en opnieuw, tot ik er gek van word. De volgende keer ga ik op zoek naar geluiden van de Veluwe; daar ben ik namelijk nog nooit op vakantie geweest.
Luister zelf: 'Wadden – Sounds and Seagulls' (via WeTransfer, 72 MB, 256 kbps vbr).
Er is maar weinig voor nodig om mij over te halen een cd aan te schaffen: een intrigerend hoesje, een bijzonder instrument, een specifieke synthesizer of - in dit geval - een landkaart.
In het cd-boekje van David Arkenstone’s 'In the Wake of the Wind' was namelijk niet alleen een uitgebreid fantasy-verhaal te vinden, maar ook een intrigerende kaart. Tijdens het luisteren volgde ik de magische queeste van hoofdpersoon Andolin op de voet: opzwepend, lichtvoetig, majestueus, sereen - new age exotica in optima forma.
Muziek als een vliegend tapijt, geurend naar exotische specerijen. Alleen als je gelooft, stijg je daadwerkelijk op…
[21] David Arkenstone - In the Wake of the Wind (1991) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Zomer 1990. Het is avond en ik doe mijn huiswerk aan de eettafel. Mijn ouders zijn in de tuin bezig en soms waaien er geuren naar binnen: de barbecue van de buren en vers gemaaid gras. Uit de speakers klinkt 'Colours of Light' van Karunesh (oftewel de Duitser Bruno Reuter) - een mijn van mijn eerste kennismakingen met new age-muziek.
Twee decennia later zet ik het album nog altijd af en toe op. De rustieke, bij vlagen wat knullige synthesizerklanken hebben de tand des tijds nauwelijks overleefd, maar eigenlijk hoor ik niets – ik ruik alleen een zomer van lang geleden.
[19] Karunesh – Colours of Light (1989) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Mijn ouders kregen ooit van kennissen Kitaro's 'Ki' cadeau. Ik geloof niet dat zij zaten te wachten op dergelijke new age-muziek en ik ontfermde me dan ook nieuwsgierig over het cassettebandje. Informatie ontbrak en ik heb lang gedacht dat Kitaro een klein Japans mannetje was met een sik - wat tot mijn verrassing nog klopte ook.
'Ki' was mijn eerste kennismaking met Kitaro en ik had het slechter kunnen treffen, het is namelijk een van zijn meest kosmische albums. Kitaro leerde me al vroeg dat er méér is dan Top 40-muziek en daar ben ik hem nog steeds dankbaar voor.
[11] Kitaro – Ki (1981) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
De fel verlichte gebouwen van de Uithof verdwenen achter ons uit het zicht. De avond sloop met mistige voeten over het landschap, licht opslorpend als een hongerige hyena. Hoewel het een ritje was van slechts een minuut of twintig, leek het alsof we een andere wereld binnenreden. De taxichauffeur zweeg en tuurde chagrijnig door de voorruit. Af en toe trommelde hij op het stuur mee met de Nederlandstalige meezinghits op radiozender 100% NL. Om ons heen maakten grijze gebouwen plaats voor lege snelwegen, weilanden en uiteindelijk een verlaten landweggetje in het midden van het zwarte niets.
Het begon langzaam te regenen. Ik veegde de condens weg van het autoraampje en probeerde iets van de omgeving te zien. De chauffeur schraapte zijn keel. ''Goed. We zijn gearriveerd in Bunnik. En nu? Rechtdoor?'' Hij kauwde op zijn snor en trok een wenkbrauw op. Ja, hallo, dacht ik, jij bent de chauffeur! De slager vraagt mij toch ook niet om hulp bij het uitbenen van een koe? Maar dat zei ik niet. Als het erop aankomt ben ik nooit zo gevat.
In plaats daarvan zette ik mijn peinzende gezicht op en stootte fotograaf Herre aan, die naast me op de achterbank zat - misschien had hij een briljant idee. Maar gelukkig mengde vriendin Eva zich in het gesprek. Eva heeft het richtinggevoel van een Noord-Amerikaanse zalm en als er iemand is die altijd en overal de weg weet, is zij het wel.
verlichte gebouwen van de Uithof verdwenen achter ons uit het zicht. De avond sloop met mistige voeten over het landschap, licht opslorpend als een hongerige hyena. Hoewel het een ritje was van slechts een minuut of twintig, leek het alsof we een andere wereld binnenreden. De taxichauffeur zweeg en tuurde chagrijnig door de voorruit. Af en toe trommelde hij op het stuur mee met de Nederlandstalige meezinghits op radiozender 100% NL. Om ons heen maakten grijze gebouwen plaats voor lege snelwegen, weilanden en uiteindelijk een verlaten landweggetje in het midden van het zwarte niets.
Het begon langzaam te regenen. Ik veegde de condens weg van het autoraampje en probeerde iets van de omgeving te zien. De chauffeur schraapte zijn keel. ''Goed. We zijn gearriveerd in Bunnik. En nu? Rechtdoor?'' Hij kauwde op zijn snor en trok een wenkbrauw op. Ja, hallo, dacht ik, jij bent de chauffeur! De slager vraagt mij toch ook niet om hulp bij het uitbenen van een koe? Maar dat zei ik niet. Als het erop aankomt ben ik nooit zo gevat. In plaats daarvan zette ik mijn peinzende gezicht op en stootte fotograaf Herre aan, die naast me zat op de achterbank - misschien had hij een briljant idee. Maar gelukkig mengde vriendin Eva zich in het gesprek. Eva heeft het richtinggevoel van een Noord-Amerikaanse zalm en als er iemand is die altijd en overal de weg weet, is zij het wel.
Lees verder »
Ik heb 'Caverna Magica (...under the tree - in the cave...)' de afgelopen twintig jaar talloze keren opgezet en steevast doemen tijdens het luisteren de meest fantastische beelden op voor mijn geestesoog. Muziek heeft de kracht werelden te openen en de Zwitserse harpist Andreas Vollenweider weet dat als geen ander.
New age was begin jaren tachtig nog geen vastgeroest genre en misschien is dat ook de reden waarom het album de tand des tijds moeiteloos heeft doorstaan. Bloedeloze muzak volgens de een, sfeervol en lichtvoetig volgens de ander. Alsof je een sprookjesboek openklapt. 'Caverna Magica' is mijn 'Er was eens'.
[5] Andreas Vollenweider - Caverna Magica (1983) [Spotify] [YouTube] [Discogs]
Het is niet zo dat ik er al jaren verwoed naar op zoek was, maar ik was wel bijzonder verheugd toen ik er op een platenbeurs onlangs opeens tegenaan liep: het debuutalbum 'Moving Moments' (en opvolger 'Time Dreaming') van de Duitse new age-fluitiste Luna.
Het zit namelijk zo: begin jaren negentig bracht het Duitse Nightingale-label enkele prettig geprijsde compilaties uit onder de noemer 'Mystery of Sound and Silence'. Dankzij deze albums maakte ik kennis met muziek van new age-Duitsers als Karunesh, Kamal, Anugama, Deuter en Prabhodi, artiesten die nog altijd - en succesvol - actief zijn.
Niet iedereen stond een glanzende toekomst te wachten. Op de Nightingale-compilaties waren twee nummers te vinden van Luna ('Exotic Child' en 'Song of Wind', om precies te zijn), die naar meer smaakten. Mijn speurtocht naar haar debuut 'Moving Moments' (1989) liep op echter op niets uit – om nog maar te zwijgen over de opvolger, waarvan ik nog geen eens wist dat ze die überhaupt had uitgebracht. En langzaam maar zeker zakte Luna naar de periferie van mijn muzikale bewustzijn, om daar een jaar of twintig jaar rustig te blijven dobberen.
Over Luna B. Ziegler, zoals ze voluit heet, kon ik niet zo heel veel informatie vinden. Ze studeerde in 1980 cum laude af aan het conservatorium in Hamburg, speelde in diverse bandjes en maakte midden jaren tachtig kennis met de new age-muziek van het Nightingale-label - of althans, dat vermoed ik, want ik sla nu aan het speculeren. Ik stel me zo voor dat ze een bandje met enkele haar eigen composities opstuurde en vervolgens enthousiast werd uitgenodigd om eens kennis te maken. Ze ontmoette enkele Nightingale-artiesten en vooral met Werner Hagen (Anugama), Martin Engels (Kamal) en Stefan Petersilge (Sangit Om) klikte het goed. Laatstgenoemde produceerde haar debuutalbum en zorgde er waarschijnlijk ook voor dat haar muziek werd overgoten met een typisch Nightingale-sausje.
Hoewel de door Luna zelf gecomponeerde nummers soms lichtelijk 'muzakkerig' overkomen, valt er genoeg te genieten - als je tenminste van extreem rustgevende synths, subtiele percussie en ontspannen (dwars)fluitgeluiden houdt. In het cd-boekje valt te lezen: ''Luna's Musikstil verbindet träumerische Melodien, sanfte Rhythmen und farbenreiche Harmonien zu einem adwechslungsreichen und zugleich entspannenden Klangbild. Das Spiel der Flöte führt den Hörer durch die Tiefen und Höhen einer vielschichtigen Gefühlswelt.'' En zo is het maar net.
In de daaropvolgende jaren werkte Luna mee aan de 'Classic Fantasy'-albums van Anugama, nam ze muziek op met Sangit Om, Kamal en Ariel Kalma, en maakte ze enkele lange reizen door India, China en Nepal. In 1995 verscheen haar tweede album 'Time Dreaming', dat grotendeels hetzelfde recept volgde als haar debuut, maar iets meer een eigen geluid liet horen. Vervolgens bleef het stil. Voor zover ik kon achterhalen, woont en werkt ze nu als muzieklerares in München en staat haar new age-carrière op een bijzonder laag pitje.
Voor wie toe is aan een klein uurtje niets-aan-de-hand muziek, zonder ook maar het geringste scherpe randje, luister naar haar (niet meer verkrijgbar) debuut 'Moving Moments' (320 kbps vbr, 86 MB - via WeTransfer).
Bij een totale zonsverduistering bevindt de maan zich precies tussen de aarde en de zon. Vanaf de aarde gezien schuift de maan dan langzaam voor de zon en wordt het midden op de dag enige tijd donker. Een fascinerend gezicht: eerst zie je een kleine deuk in de zon, die langzaam groter wordt. Na een minuut of twintig is de zon voor zo'n 75 procent afgeschermd. De zonnestralen worden zwakker en de hemel wordt abnormaal blauw.
Langzaam valt de nacht en na een tiental minuten is de zon helemaal bedekt en kun je de planeten Venus en Mercurius zien. Venus is de heldere stip links onder de zon, Mercurius staat aan de andere kant op ongeveer dezelfde afstand en is een stuk zwakker. Ondertussen daalt de temperatuur met zo'n vijf à tien graden. De laatste minuten voor de volledige zonsverduistering wordt het stiller en gaat de wind liggen. De omgeving begint op de verduistering te reageren: dagdieren gaan slapen, nachtdieren ontwaken, bloemen sluiten zich en de automatische verlichting springt aan.
In de laatste tellen voor de totale zonsverduistering kun je de zogenoemde 'diamantring' waarnemen. Omdat de maanrand niet helemaal vlak is, scheert het zonlicht over de valleien van de maanbergketens en zie je een ring van schitterend licht rond de maan. En als sluitstuk - als de maan volledig voor de zon is geschoven – is de corona van de zon zichtbaar. Dit is de hete atmosfeer rondom de zon die zich uitstrekt over miljoenen kilometers.
Aangezien de afstand tussen de aarde en de maan niet altijd even groot is, kan een volledige zonsverduistering een paar minuten tot maximaal zeven minuten duren. Meestal zijn er twee zonsverduisteringen per kalenderjaar, met uitschieters van drie of vier in hetzelfde jaar. Jammer is wel dat een zonsverduistering niet overal op aarde is te zien. De laatste volledige zonsverduistering waar wij in Nederland ook nog wat aan hadden, was die van 11 augustus 1999.
Lees verder »
Wie op vrijdagavond 31 mei 1996 nietsvermoedend de grote zaal van het Amsterdamse Concertgebouw binnenstapte, zal ongetwijfeld raar hebben opgekeken. Alle stoelen waren namelijk verdwenen en hadden plaatsgemaakt voor honderden matrasjes, waarop - al dan niet zacht snurkend - mensen lagen te luisteren naar de pianomuziek van Coen Bais (geassisteerd door John van Eijk op keyboards). Het eerste officiële 'ligconcert' van Nederland (ter gelegenheid van het tweejarig bestaan van 'new age warenhuis' Oibibio) was een feit!
De kritieken waren destijds niet mals, en dat werd waarschijnlijk voor een deel veroorzaakt door de wazige mix van commercie en 'new age'. De matrassen waren namelijk geleverd door beddenfabrikant Auping, die ongegeneerd reclame mocht maken. En wie extra diep in de buidel tastte, mocht op het podium op een Komfortabel Royal liggen, hét pronkbed van Auping. Verder probeerde natuurlijk ook Oibibio (dat enkele jaren later failliet zou gaan) allerhande spulletjes en cursussen te slijten. Maar goed, Bais was verantwoordelijk voor een heuse trend en de daaropvolgende drie jaar tourde hij met zijn ligconcerten door Nederland (en het buitenland).
Overigens had Bais zijn sporen in de muziekbusiness al ruimschoots verdiend: hij stond aan de wieg van de Geronimo Studio in Leiden, was A&R-manager bij WEA en begin jaren negentig 'master engineer' (en later general manager) van de Wisseloord Studios in Hilversum. Daarnaast timmerde hij als muzikant aan de weg en bracht hij een zevental cd's uit, gevuld met een rustgevende mix van new age, smooth jazz en een klein scheutje wereldmuziek. Niet wereldschokkend, maar vooral dankzij de lichte jazz-invloeden (op met name 'Socu' en 'Blue Age' uit respectievelijk 1993 en 1995) erg aardig. De afgelopen 13 jaar is het akelig stil op muzikaal gebied en dat komt denk ik vooral omdat Bais sinds 2003 directeur is van poppodium Metropool in Hengelo.
In ieder geval: het ligconcert in het Concertgebouw betekende de grote doorbraak van Coen Bais, en voor wie zich afvraagt hoe dat nu eigenlijk klonk, luister naar 'Oibibio Ligconcert', opgenomen op 31 mei 1996 (320 kbps, 66 MB - hier een WeTransfer-link) - veertig minuten rustieke pianoklanken. De eerste helft is gevuld met pianovariaties op nummers die hij al eerder op had genomen, de tweede helft bestaat voornamelijk uit improvisaties met welluidende titels als 'Improvisatie I (Klankbad in D. majeur 7).
|
Toon berichten 1-10 van 43 |
Volgende Pagina »
